Dr Marek Skoczylas – Oliwa z oliwek może chronić przed udarem czy nowotworem

Ten tłuszcz ma tak wiele prozdrowotnych własności, że warto wprowadzić go do codziennej diety. Jest podstawą diety śródziemnomorskiej, uznawanej za jeden z najzdrowszych modeli żywieniowych.

Oliwa pozyskiwana z owoców drzewa oliwnego ma niezwykle bogaty, cenny dla ludzkiego zdrowia skład. Na samym wstępie należy jednak podkreślić, że oliwa oliwie nierówna.

Najwartościowsza oliwa z pierwszego tłoczenia

W zależności od metody jej otrzymywania, czasu i techniki zbioru owoców oraz sposobu przechowywania, występują istotne różnice w zawartości poszczególnych składników obecnych w oliwie. Badania potwierdzają, że najcenniejsza jest ta z pierwszego tłoczenia (ang. extra virgin olive oil, EVOO), nierafinowana. Podczas jej ekstrakcji nie wykorzystuje się ciepła, zachowując cenne związki roślinne zwane polifenolami. Otrzymana w ten sposób oliwa ma zwykle intensywniejszy smak i o wiele ciemniejszy kolor w porównaniu z oliwą rafinowaną, poddaną obróbce.

Bogactwo związków aktywnych

Aż 98-99 procent związków aktywnych zawartych w oliwie stanowią lipidy. Odnajdziemy w niej zarówno nasycone, jak i nienasycone kwasy tłuszczowe. Do tych pierwszych zaliczają się kwas palmitynowy i stearynowy. O wiele większe znaczenie zdrowotne mają jednak nienasycone kwasy tłuszczowe. W oliwie obecne są zarówno jedno-, jak i wielonienasycone.

Reprezentantem pierwszej grupy jest kwas oleinowy stanowiący nawet do 72 procent składu oliwy. Jak wiadomo jednonienasycone kwasy tłuszczowe pełnią niebagatelną rolę w profilaktyce chorób serca i układu krążenia.

Przeczytaj także: Dr Marek Skoczylas – Witamina D najskuteczniej działa w kompleksie ADEK

Równie istotne są wielonienasycone kwasy omega-3 i omega-6, których organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować. W oliwie występują w ilości ok. 10 procent i są to przede wszystkim kwas linolowy i linolenowy. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym kwasy omega korzystnie wpływają na układ krążenia oraz układ nerwowy i to w bardzo szerokim kontekście leczniczym, dlatego niezbędna jest ich regularna suplementacja.

Oliwa, jako jeden z najwartościowszych tłuszczów roślinnych może być wykorzystywana na ogromną skalę w profilaktyce i prewencji wielu schorzeń. Wymieńmy najważniejsze.

Może chronić przed udarem

Dzięki tłuszczom jednonienasyconym pomaga zmniejszyć ryzyko udarów. Badania pokazują, że wśród ludzi, którzy uwzględniają oliwę w diecie, jest ono aż o 41 procent mniejsze w porównaniu z osobami, które oliwy nie spożywają.

Pomaga utrzymać zdrową wagę

Oliwa nie należy do produktów niskokalorycznych, ale badania pokazują, że jej wysokie spożycie nie wywołuje nadwagi. W wielu wypadkach może nawet skutkować jej spadkiem, zwłaszcza jeśli mówimy o śródziemnomorskim wzorcu odżywiania. Oliwa zwiększa potencjał antyoksydacyjny osocza, co może przekładać się na redukcję wagi u osób z otyłością.

Łagodzi stany zapalne

Uważa się, że stany zapalne są jedną z głównych przyczyn wielu przewlekłych dolegliwości, w tym choroby Alzheimera i cukrzycy typu 2. Badania dotyczące roli przeciwutleniaczy i ich działania przeciwzapalnego, w tym kwasu oleinowego znajdującego się w oliwie, wykazały, że odgrywają one znaczącą rolę w obniżaniu markera stanu zapalnego, znanego jako białko C-reaktywne, w skrócie CRP.

Co ciekawe, EVOO zawiera związek polifenolowy o nazwie oleokantal, który wydaje się mieć taką samą aktywność farmakologiczną, jak ibuprofen i działa jako naturalny środek przeciwzapalny. Zaobserwowano pozytywne zmiany u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów, które spożywały oliwę z oliwek.

Pozytywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy

Oliwa korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, co zostało bardzo dobrze udokumentowane, zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i w badaniach klinicznych. Jedno z doświadczeń wykazało, że oliwa z pierwszego tłoczenia może odgrywać znaczącą rolę w utrzymaniu zdrowego poziomu cholesterolu poprzez obniżanie frakcji tzw. złego cholesterolu (LDL) i zwiększenie frakcji tzw. dobrego cholesterolu (HDL). Potwierdzono, że zawarty w oliwie kwas oleinowy obniża ryzyko utleniania lipidów w lipoproteinach LDL i HDL, dzięki czemu dodatkowo zapobiega powstawaniu blaszki miażdżycowej.

Według jednego z badań przeprowadzonych przez University of California spożycie zaledwie 2 łyżek bogatej w polifenole oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia może obniżać ciśnienie krwi.

Warto wspomnieć, że wśród mieszkańców krajów basenu Morza Śródziemnego występuje znacznie niższy wskaźnik śmiertelności na schorzenia sercowo-naczyniowe w porównaniu z mieszkańcami Ameryki lub Europy Środkowej i Wschodniej. Zjawisko to od dawna wiązane jest ze stosowaniem przez nich modelu diety śródziemnomorskiej, w tym dużych ilości oliwy extra virgin.

W związku z tym oliwa może stanowić ważny element profilaktyki chorób cywilizacyjnych, takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, a także zawał serca.

Obniża prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu

Badania pokazują, że oliwa z pierwszego tłoczenia może niszczyć komórki rakowe, a wszystko za sprawą wysokiej zawartości związków o zdolnościach przeciwutleniających. Szczególną rolę w takim działaniu przypisuje się wspomnianemu już oleokantalowi – jednej z kluczowych substancji fenolowych obecnych w oliwie. Wykazano, że wpływa on na destabilizację i śmierć komórek nowotworowych bez negatywnego wpływu na komórki zdrowe.

Zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2

Jak potwierdziły badania naukowe, EVOO jest niezwykle cennym tłuszczem dla cukrzyków lub osób zagrożonych tą chorobą. Jedno z nich wykazało, że prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy typu 2 u osób codziennie spożywających oliwę jest znacznie mniejsze niż u pozostałych badanych. Z kolei w przypadku osób już chorujących zauważono poprawę metabolizmu glukozy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno stosowanie oliwy, jak i obfitującej w nią diety śródziemnomorskiej przynosi wiele wymiernych korzyści zdrowotnych. Przede wszystkim ułatwia zapobieganie rozwojowi licznych chorób. Zastępując oliwą inne tłuszcze w codziennej diecie, zyskujemy pewność, że jemy nie tylko smacznie, ale i naprawdę zdrowo.

___

Bibliografia:

  1. Kwiatkowska E. Właściwości zdrowotne oliwy z oliwek. Postępy Fitoterapii 2007;3:168-171.
  2. https://n.neurology.org/content/77/5/418.abstract?sid=5ef41e3e-4b25-4bf0-ac19-
    d59de7b70731
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16711599/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19707219/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24528339/
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29141571/
  7. https://journals.lww.com/cardiovascularpharm/Abstract/2009/12000/Olive_Oil_and_Cardio
    vascular_Health.3.aspx
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4606102/
  9. https://1.oliveoiltimes.com/library/ucd-blood-pressure.pdf
  10. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0216024
  11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5436092/

UDOSTĘPNIJ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Newsletter

Nowe wpisy

Ciało
dr farm. Paulina Znajdek-Awiżeń

Domowe spa z solą z Morza Martwego

Produkt ten należy do najcenniejszych specyfików we współczesnej kosmetyce. Ma szereg właściwości, zarówno pielęgnacyjnych, jak i leczniczych. Idealnie nadaje się do cery problematycznej, zanieczyszczonej, z tendencją do trądziku. Łagodzi podrażnienia, stany zapalne

CZYTAJ WIĘCEJ »
Ekologia
Aleksandra Marek-Hipner

Biodegradowalny, a co to znaczy?

Na co dzień używamy mnóstwa przedmiotów, ale zapewne niewiele osób zastanawia się, z czego je wykonano i jak robiono. W ferworze codziennych obowiązków trudno się na tym skupiać. Świadomych wyborów można jednak dokonywać

CZYTAJ WIĘCEJ »
Choroby
mgr farm. Magdalena Habuz-Falińska

Diagnostyka raka szyjki macicy

Nowotwór szyjki macicy w większości jest skutkiem nieleczonej, długotrwałej infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego HPV (szczególnie wysoko inwazyjne są jego podtypy HPV16 i HPV18). Ryzyko zakażenia rośnie, gdy kobieta wcześnie rozpoczyna

CZYTAJ WIĘCEJ »