Polskie odkrycie w leczeniu mięsaków

Do tej pory badano wiele związków naturalnych jako potencjalne leki na nowotwory. Badacze z wrocławskich uczelni udowodnili, że rzeczywiście mają one potencjał, ale zapomniano o ich wpływie na zdrowe komórki.

Mięsaki to stosunkowo rzadkie, ale bardzo agresywne i trudne w leczeniu nowotwory, dotykające również dzieci (stanowią kilkanaście procent dziecięcych nowotworów). Od wielu lat testowane są różne metody walki z nimi, intensywne badania obejmują między innymi naturalne związki pochodzenia roślinnego. Swoją cegiełkę dołożył do tego zespół badawczy, w którym siły połączyli naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Przebadano pod tym kątem 5 najbardziej obiecujących związków – kurkuminę, berberynę, biochaninę A (izoflawon o właściwościach fitoestrogenu), kukurbitacynę E (triterpen występujący w roślinach dyniowatych) oraz CAPE, czyli ester fenyloetylowy kwasu kawowego (znajdziemy go w propolisie). Wyniki badań opublikowano w „International Journal Of Molecular Sciences”.

Wyłącznik szlaku sygnałowego

Już pierwsze badania pokazały, że każda z wymienionych substancji działa na komórki nowotworowe – najskuteczniej niszczy je kurkumina ze skutecznością 75% (mowa o starzeniu się komórek, przez co nie mogą się już one dzielić, choć wciąż pozostają żywe), ale wszystkie pozostałe także mogą się pochwalić skutecznością między 66 a 70%. Badanie koncentrowało się na szlaku sygnałowym NF-kB, który reguluje stan zapalny, metabolizm, przeżycie komórek i ich starzenie. Szlak ten, według naukowców, działa jak przełącznik decydujący o tym, czy dana komórka aktywuje ścieżki zapalne, walczy o przetrwanie i zmienia swój metabolizm. W przypadku komórek nowotworowych silna aktywacja tego szlaku pomaga im przetrwać i dostosować się do warunków w danym organizmie. Najlepiej byłoby więc NF-kB wyłączyć. Problem jednak w tym, że zwykłe komórki też są w dużej mierze zależne od tego szlaku sygnałowego i bez niego zaczynają źle funkcjonować – wygaszając NF-kB wyłączamy i dobre, i chore komórki. Co prawda na nowotworowe komórki kurkumina i spółka działają skuteczniej niż na zdrowe (są one bardziej podatne na zaburzenia metabolizmu energetycznego, jest też wyraźniejszy wpływ na ich mitofagię), ale ryzyko jest wciąż znaczne.

Zalety i wady naturalnych związków antynowotworowych

Skoro związki naturalne działają – i to znacząco – na komórki mięsaka i na zdrowe komórki, pozostaje pytanie o sposób ich stosowania. Do tej pory skupiano się na tym, czy kurkumina, berberyna itp. skutecznie zwalczają nowotwory – i tak się właśnie dzieje. Nikt nie badał jednak tego, jaki wpływ te same substancje mogą mieć na pozostałe komórki w organizmie. Wrocławski zespół przeprowadził tego rodzaju testy z wykorzystaniem linii komórkowych zwierzęcych i na bezkręgowcach. Biochanina A okazała się ogólnie zbyt toksyczna, kukurbitacyna E i CAPE zwiększyły śmiertelność badanych obiektów, kurkumina i berberyna były najlepiej tolerowane. Najlepsze oceny zyskała kurkumina: łączyła silne działanie przeciwnowotworowe z indukcją starzenia się komórek, zachowując jednocześnie dość korzystny profil bezpieczeństwa. Mimo tego uznano, że żadna z substancji na tym etapie badań nie może zostać uznana za potencjalny lek. Trzeba zbadać szerszy ich wpływ na organizm, lepiej zrozumieć mechanizmy ich działania, a także ustalić sposób podawania i przede wszystkim dawkowanie. Badanie pokazało z jednej strony, że naturalne związki to efektywne narzędzia do walki z nowotworami, z drugiej jednak, że należy badać też ich wpływ na zdrowe komórki, gdyż taki również ma miejsce i nie można go bagatelizować.

https://www.mdpi.com/1422-0067/27/11/5025

https://medicalxpress.com/news/2026-07-natural-compounds-sarcoma-greatest-potential.html