Progesteron – filar zdrowia kobiety

Nieregularne, długie cykle, uciążliwy PMS, plamienia przed miesiączką, czy trudności z zajściem w ciążę. Jeśli który którykolwiek z tych objawów dotyczy Ciebie, Twój organizm może wysyłać Ci sygnał, że masz za mało progesteronu.

Progesteron głównie kojarzy się z ciążą. I rzeczywiście, jest to hormon niezbędny do jej utrzymania, ponieważ odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu błony śluzowej macicy do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej. 

Produkowany jest przez ciałko żółte po owulacji i to właśnie ona jest punktem krytycznym, bo bez niej, organizm nie pozyska odpowiedniej ilości tego hormonu. 

Warto jednak spojrzeć na ten związek nieco szerzej, gdyż progesteron to nie tylko hormon dla płodności.

Jakie inne funkcje można mu zatem przypisać?

Działa przeciwzapalnie

Może ograniczać produkcję związków o działaniu prozapalnym (tzw. cytokin prozapalnych, czyli substancji nasilających stan zapalny w organizmie) i wpływać na regulację odpowiedzi immunologicznej.

Wspiera nastrój i samopoczucie psychiczne

Progesteron wykazuje właściwości tonizujące na układ nerwowy, m.in. poprzez wpływ na GABA, czyli kluczowy neuroprzekaźnik w naszym organizmie, odpowiedzialny m.in. za wyciszenie oraz uczucie spokoju. Progesteron korzystnie oddziałuje również na jakość snu i regenerację organizmu.

Zmniejsza ryzyko nowotworów

Stabilizuje działanie estrogenów i hamuje nadmierny wzrost komórek, w tym komórek endometrium, zmniejszając tym samym ryzyko nowotworów.

Chroni układ sercowo-naczyniowy

Zmniejsza ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych (udar, wylew) oraz rozwoju miażdżycy.

Jakie objawy mogą wskazywać na niedobór progesteronu?

• plamienia na kilka dni przed miesiączką
• uciążliwy PMS
• bolesne, obfite miesiączki
• bóle głowy po owulacji
• tkliwość piersi
• nieregularne cykle miesiączkowe
• problemy ze snem
• niskie libido
• problemy z zajściem w ciążę
• nawracające poronienia

Przewlekle obniżony progesteron może prowadzić do rozwoju mięśniaków macicy, niepłodności, zwiększonego ryzyka rozwoju endometriozy, nowotworów, osteoporozy oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Jak sprawdzić poziom progesteronu?

Zaleca się, aby poziom progesteronu we krwi był oznaczony około 7 dni po wystąpieniu owulacji. Za optymalne stężenie uważa się wartości powyżej 10 ng/ml.

Co zaburza produkcję progesteronu?

Przewlekły stres

Zarówno progesteron jak i kortyzol, czyli główny hormon stresu, produkowane są z tego samego prekursora – pregnenolonu. Gdy żyjesz w ciągłym stresie, priorytetem jest produkcja kortyzolu, aby organizm po prostu przetrwał. W efekcie, produkcja progesteronu jest obniżona, a Ty obserwujesz u siebie uciążliwe objawy.

Przetworzona dieta

Dieta, obfitująca w duże ilości cukrów prostych i produktów przetworzonych, może sprzyjać rozwojowi insulinooporności, która jest jedną z głównych przyczyn zaburzeń owulacji, a tym samym zbyt niskich ilości produkowanego progesteronu.

Niedobory witamin i minerałów

Do syntezy progesteronu niezbędne są składniki takie jak witamina C, witamina B6, cynk czy magnez. Stąd też, ich niedobory mogą prowadzić do niewystarczającej produkcji hormonu. 

Problemy z tarczycą

Upośledzona praca tarczycy, w tym niedoczynność, może prowadzić do przewlekłych zaburzeń owulacji i obniżonej syntezy progesteronu.

Zbyt mało jedzenia

Ciągłe niedojadanie oraz restrykcyjne, niskokaloryczne diety to prosta droga do zatrzymania owulacji. Organizm postrzega niedojadanie jako stres i ,,wyłącza” funkcje reprodukcyjne.

Jak wesprzeć prawidłową produkcję progesteronu?

Zadbaj o odpowiednią podaż kalorii: Unikaj restrykcyjnych, niskokalorycznych diet. Pamiętaj też, aby z drugiej strony, nie dostarczać sobie zbyt dużej ilości kalorii.

Zadbaj o kluczowe składniki w diecie: Spożywaj produkty bogate w cynk (pestki dyni, kasza gryczana, wołowina), magnez (kasza gryczana, migdały, gorzka czekolada, pestki dyni, zielone warzywa liściaste ), witaminę C (papryka, natka pietruszki, owoce jagodowe, kiwi) oraz witaminę E (oliwa z oliwek, migdały, nasiona słonecznika).
Zadbaj też o zdrowe źródła białka (drób, jaja, chuda wołowina, nabiał, strączki) oraz tłuszczów w każdego posiłku (ryby, orzechy, nasiona, pestki, awokado, oliwa z oliwek).

Wspieraj prawidłowy poziom glukozy oraz insuliny: Spożywaj posiłki w regularnych odstępach czasu (nie częściej niż co 3-4 godziny). Nie podjadaj. Maksymalnie ogranicz żywność przetworzoną, obfitującą w cukry proste i tłuszcze trans (drożdżówki, białe pieczywo, słodycze, chipsy, żywność typu fast food). Regularnie się ruszaj i zadbaj
o prawidłową masę ciała.

Wysypiaj się: Śpij 7-9 godz. Ogranicz urządzenia elektroniczne przynajmniej na 30-40 minut przed pójściem do łóżka. Staraj się zasypiać maksymalnie o 22.30-23.00.

Zadbaj o zarządzanie stresem: Możesz włączyć techniki oddechowe, medytację czy mindfulness – coś, co pomoże Ci uwolnić napięcie i obniżyć poziom stresu. Odpowiednie jego zarządzanie to, obok diety, jeden z głównych filarów, o który trzeba zadbać przy problemie z niskim progesteronem.

Rozważ suplementację wspierającą: witaminę D3, cynk, magnez, inozytol, kwasy omega-3, witaminę C, witaminy z grupy B czy CoQ10. Pamiętaj, aby Twoja suplementacja była dobrana indywidualnie. Warto skonsultować ją ze specjalistą.

Progesteron to coś znacznie więcej niż hormon dla utrzymania ciąży. To jeden z filarów, na którym opiera się zdrowie kobiety: od dobrego samopoczucia na co dzień, poprzez jakościowy sen, stabilny nastrój, aż po działanie przeciwnowotworowe.