Witamina D pomoże na NZJ?

Naukowcy ze słynnego Mayo Clinic odkryli, że suplementacja witaminą D może pozytywnie zmieniać reakcje układu immunologicznego na bakterie jelitowe. To mogą być przełomowe wieści dla osób z nieswoistym zapaleniem jelit (NZJ/NChZJ). To choroba autoimmunologiczna o charakterze przewlekłym, z powtarzającymi się remisjami i rzutami. W jej obręb wlicza się chorobę Leśniewskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Do NZJ dochodzi wtedy, gdy „dobre” bakterie są błędnie rozpoznawane przez układ odpornościowy i przez niego atakowane. Dotychczasowe terapie ograniczają się głównie do obniżania markerów stanów zapalnych, nie ma leków na samo NZJ.

Zmiana reakcji układu immunologicznego

Naukowcy ze słynnego Mayo Clinic (wielokrotne tytuły najlepszego szpitala na świecie według “Newsweeka”)  odkryli, że suplementacja witaminą D może pozytywnie zmieniać reakcję układu immunologicznego na bakterie jelitowe. Opublikowane w Call Reports Magazine wiadomości mogą być przełomowe dla osób z nieswoistym zapaleniem jelit (NZJ/NChZJ). To choroba autoimmunologiczna o charakterze przewlekłym, z powtarzającymi się remisjami i rzutami. W jej obręb wlicza się chorobę Leśniewskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Charakteryzuje się przewlekłą biegunką, często z domieszką krwi, bólami brzucha, zmęczeniem, zmniejszonym apetytem, utratą masy ciała, czasem też gorączką. Do NZJ dochodzi wtedy, gdy „dobre” lub neutralne bakterie w układzie pokarmowym są błędnie rozpoznawane przez układ odpornościowy i przez niego atakowane. To tak zwane załamanie tolerancji immunologicznej. Dotychczasowe terapie ograniczają się głównie do obniżania markerów stanów zapalnych (środki farmakologiczne i odpowiednia dieta), nie ma leków na samo NZJ. Nie znano bowiem żadnych skutecznych sposobów na cofnięcie głównego problemu, a więc postrzegania bakterii jako wrogów.

Czytaj też: Czy jest nadzieja dla Pacjentów z chorobami jelit?

Tolerancja immunologiczna rośnie

Dr John Mark Gubatan z Mayo Clinic skupił się właśnie na tym, jak różne elementy diety, mikroelementy, witaminy wpływają na układ odpornościowy w czasie NZJ. Okazało się, że odpowiednie suplementowanie witaminy D wyraźnie wskazuje na przywracanie tolerancji immunologicznej. Uczestnicy badań, osoby chore na NZJ, a jednocześnie z niskim poziomem witaminy D, przez 12 tygodni dostawali ją w odpowiednio dobranych dawkach, po czym próbki krwi i kału pobrane przed i po leczeniu analizowano za pomocą zaawansowanego sekwencjonowania w celu zmapowania interakcji między odpowiedzią immunologiczną a mikrobiomem jelitowym. Witamina D podnosiła poziom IgA związanym z odpowiedzią immunologiczną, ale jednocześnie obniżała IgG, a więc immunoglobulinę łączoną ze stanem zapalnym. Dochodziło przy tym do zmian w szlakach sygnałowych układu odpornościowego i większej aktywności komórek kontrolujących stany zapalne, witamina D indukuje sygnalizację BAFF pomiędzy komórkami dendrytycznymi plazmocytoidalnymi a komórkami B.

Wszystko to układa się w jedną całość – suplementacja witaminą D może cofać reakcje autoimmunologiczne (potwierdzono też, że łagodzi sam przebieg choroby). To coś w rodzaju powolnego resetowania ustawień układu immunologicznego i jego stosunku do niektórych mieszkańców naszych jelit. Badanie póki co nie było randomizowane, należy je powtórzyć na większych grupach pacjentów, ale daje nadzieję milionom chorych na NZJ.

Przy okazji dr Gubatan ostrzega wszystkich cierpiących na NZJ, żeby sami nie zwiększali dawek przyjmowanych suplementów witaminy D, takie zmiany muszą być konsultowane z lekarzami, są bowiem sprawą indywidualną (przedawkowanie witaminy D poważnie zaburza gospodarkę wapniową w organizmie i może mieć poważne konsekwencje).

Warto jeszcze przy okazji wspomnieć, że suplementacja witaminą D została również niedawno zbadana pod kątem wspomagania chemioterapii przy raku piersi. Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego w Sao Paolo potwierdzili, że aż o 79% zwiększa efektywność leczenia tego nowotworu – dzieje się tak za sprawą ogólnej poprawy odporności pacjentów.

https://www.cell.com/cell-reports-medicine/fulltext/S2666-3791(26)00120-5

https://medicalxpress.com/news/2026-03-vitamin-d-supplements-shift-immune.html

https://www.medicalnewstoday.com/articles/12-weeks-vitamin-d-supplements-reset-immune-