Czas wolny jako towarzysz życia
Spis treści:
- 1. Czas wolny – dlaczego jest tak ważny dla zdrowia i równowagi?
- 2. Jak świadome spędzanie wolnego czasu wpływa na samopoczucie i produktywność?
- 3. Czas wolny to coś więcej niż tylko chwila odpoczynku. Właściwe zarządzanie nim wpływa na nasze zdrowie psychiczne, efektywność w pracy i jakość życia. Jak znaleźć balans?
Nieustanny pęd życia – brak czasu na oddech?
Wraz z rozwojem przemysłu, ekonomii, medycyny czy psychologii człowiek żyje w nieustannym pośpiechu / od terminu do terminu, przepełniony stresem, brakiem snu i nieustanną gonitwą.
Definicję czasu wolnego bardzo precyzyjnie zdefiniował T. Vebleu jako całokształt życia człowieka poza pracą. Zaś G. Friedann podzielił czas na czas wolny i swobodny. Bardzo ważnym elementem jest tutaj zauważenie, że poza czasem pracy, czyli relatywnie w wolny czasie, człowiek ma do wykonania jeszcze inne obowiązki np. rodzinne albo społeczne, a zatem nie jest to do końca pełny czas wolny, który człowiek może przeznaczyć tylko i wyłącznie dla siebie.
W czasie wolnym człowiek może wykonywać rzeczy, które go pasjonują, sprawiają mu przyjemność, oddać się swoim pasjom, które sprawiają, że czuje się on wypoczęty i szczęśliwy.
Wpływ czasu wolnego, a przede wszystkim jego właściwego wykorzystania, wywołuje w człowieku wiele pozytywnych oddziaływań:
W aspekcie psychologicznym człowiek wykorzystuje czas wolny subiektywnie, zgodnie z jego zamierzeniami – pojawia się poczucie spełnienia i zadowolenia;
W aspekcie rezydualnym – człowiek po wykonaniu swoich obowiązków (np. domowych) czuje się wartościowy i docenia ten czas, bo jest świadomy, że wszystko wykonał i nie ma wyrzutów sumienia
W aspekcie autonomicznym – wszystkie czynności zostały przez niego wykonane dobrowolnie, w pełni świadomie, a nie były narzucone z góry
W aspekcie normatywno-funkcjonalnym – w czasie wolnym człowiek poznaje samego siebie, widzi całokształt wykonanych czynności, które zaplanował i wykonał, bez poczucia presji
W aspekcie behawioralnym – mimo, że np. człowiek wykonał jakiś rodzaj pracy (np. obowiązki domowe) były one wykonywane poza czasem pracy
W aspekcie ekonomicznym – człowiek swój czas wolny wykorzystał zgodnie ze swoją wolą, nie dostał za niego wynagrodzenia i nie był on kontrolowany z wykonywanych zadań
Odpoczynek = większa produktywność
Formy spędzania czasu wolnego zależą od wielu czynników np. obszaru zainteresowań, możliwości socjalno-bytowych, rodzinnych czy ekonomicznych. Do współczesnych form spędzania czasu wolnego zaliczamy:
- Turystykę
- Sport
- Środki masowego przekazu
- Teatry, wystawy i muzea
- Samokształcenie, rozwój osobisty
- Amatorstwo artystyczne
- Majsterkowanie i amatorstwo techniczne
- Hodowla amatorska
- Zabawy i kontakty towarzyskie
- Kolekcjonerstwo
- Aktywność społeczna
- Medytacje, joga, afirmacje
Warto pamiętać również o tym, że na sposoby spędzania wolnego czasu, czyli na jego jakość wpływ ma wykształcenie, tradycje socjalno-rodzinne, stan cywilny, wiek i płeć, tradycje kulturowe i religia. Funkcje czasu wolnego to przede wszystkim zabawa i odpoczynek, ale również praca nad sobą – a właśnie pracę nad sobą uważa się za funkcję najważniejszą, ponieważ człowiek, który jest wypoczęty, jest bardziej produktywny w innych aspektach życiowych. Dlatego tak ważne jest jego przestrzeganie, czas wolny jest nieodłączną częścią życia człowieka i jeśli zostanie zachowana harmonia pomiędzy czasem wolnym a czasem obowiązków i pracy będzie panowała równowaga psychofizyczna, a do tego przecież dążymy.



