Dobrostan, czyli psychologia pozytywna od dzieciństwa

Każdy ma wpływ na poziom własnego dobrostanu, jeśli będzie postępować zgodnie z określonymi zasadami. Warto wpajać je dzieciom, by ułatwić im osiągnięcie życiowej satysfakcji. 

psychiczny dobrostan u dzieci

Well-being

To, co jest podstawą dobrego życia, psychologia pozytywna określa mianem dobrostanu (well-being). Mniej więcej w 40 procentach mamy wpływ na to, jaki poziom zadowolenia z życia osiągniemy. Oznacza to, że podejmowanie przez nas działania mogą się przełożyć na poczucie szczęścia.  Odnosi się to także do życia naszych dzieci – warto wspierać je w kształtowaniu dobrych postaw. 

Badania dotyczące funkcjonowania młodzieży w polskich szkołach potwierdzają, że wraz z każdym etapem kształcenia uczniowie tracą chęć i motywację do nauki. oraz wykształcają i umacniają w sobie poziom wyuczonej bezradności. W szkole uczniowie przyswajają wiedzę, ale nie uczą się kształtowania postaw, które mogą przełożyć się na ich dobrostan psychiczny w przyszłości. Rodzice muszą natomiast zadbać o to, co naprawdę ważne. O to, by dzieci były nie tylko ludźmi dobrze wyedukowanymi, ale także szczęśliwymi, lubiącymi siebie i swoje życie. 

Edukacja i zadowolenie z życia

Według Amerykanina Martina Seligmana – czołowego przedstawiciela psychologii pozytywnej – rodzice pragną najczęściej dla swoich dzieci szczęścia, pewności siebie, dobrych rzeczy. Szkoła oferuje im natomiast opanowanie umiejętności czytania, pisania, liczenia, a także dyscyplinę i osiągnięcia. Już na pierwszy rzut oka widać, że chodzi tu o dwie różne kwestie.

Naukowcy zajmujący się psychologią pozytywną postulują więc, aby model edukacji poszerzyć o elementy budowania dobrostanu uczniów. Badania potwierdzają bowiem, że jednym z ważniejszych czynników warunkujących wysoką jakość życia w wieku starszym jest rozwijanie właściwych nawyków i postaw już w dzieciństwie. Młodzi ludzie postępujący zgodnie z nimi cieszyli się większą ogólną satysfakcją z życia, rzadziej występowały u nich stany depresyjne i rosła elastyczność ich  procesów poznawczych.

Podwaliny psychicznego dobrostanu

Rodzice, którzy pragną, by ich dzieci były nie tylko mądre, ale również szczęśliwe i spełnione, pozostają bez wsparcia systemu edukacji. Nie oznacza to jednak, że nie mogą nic w tej dziedzinie zrobić. Warto odwołać się do filarów dobrostanu psychicznego, świadomie pracować nad wdrażaniem ich w życie, a tym samym pomóc dzieciom wzrastać właśnie w tych obszarach. Psychologia pozytywna wyróżnia pięć takich filarów.

1. Pozytywne emocje i małe przyjemności

Nauczmy nasze dzieci dostrzegać przyjemne i radosne momenty. Gdy dziecko wróci ze szkoły, nie pytajmy, jaką ocenę dostało. Spróbujmy się raczej dowiedzieć, co przyjemnego mu się dziś przytrafiło. Może to być ciekawa rozmowa z koleżanką czy smaczne lody w drodze do domu. A może wspólnie z dzieckiem stworzyć taką listę małych przyjemności i dbać o to, by doświadczało ich jak najczęściej? Warto też zwrócić uwagę na to, żeby przyjemne emocje towarzyszyły dzieciom co najmniej trzy razy częściej, niż te trudne i nieprzyjemne. Wtedy poziom dobrostanu ich ma szansę wzrastać.

2. Zaangażowanie

Idealnie by było, gdyby dzieci mogły z zaangażowaniem uczestniczyć w lekcjach i z radością poznawać nowe tematy w szkole. Tam jednak często towarzyszy im stres i niechęć. Dlatego zadbajmy o to, żeby dziecko miało możliwość regularnego uczestniczenia w zajęciach, które dają mu poczucie prawdziwego zaangażowania się. Mogą to być zawody sportowe, warsztaty artystyczne bądź budowanie z klocków – dzieciom takie chwile są naprawdę potrzebne.

3. Poczucie sensu

Dzieci i młodzi ludzie chodzący do polskich szkół często odnoszą wrażenie, że to, co robią i czego się uczą jest bez sensu. To trudne i niewspierające. Dlatego nie zmuszajmy dzieci do bycia najlepszym we wszystkim. Pomóżmy im raczej odnaleźć wśród szkolnych przedmiotów ten, który będzie dla nich ważny. Niech to będzie coś, co jest zgodne z ich zainteresowaniami, wartościami, planami życiowymi. Pokazujmy im różne opcje, zachęcajmy i pozwólmy wybierać. I niech to będzie wybór dzieci, a nie rodziców.

4. Relacje

Dla dzieci szczególnie ważna jest relacja z rodzicami. Zadbajmy o nią. Nauczmy się słuchać własnych dzieci, dajmy im swój czas i uwagę, cieszmy się z ich osiągnięć, zwłaszcza jeśli one same są z nich dumne. Uczmy się nie tylko rozmawiać o trudnych rzeczach, ale także tego, jak razem celebrować radości członków rodziny. Gdy dzieci podrosną, większego znaczenia nabierają dla nich relacje rówieśnicze. Dlatego pozwólmy im tworzyć przyjaźnie, wspierajmy je w tym, akceptujmy ich znajomych. 

Przeczytaj także: Relacje z dziećmi a nauka

5. Osiąganie celów

W szkołach dzieci często czują, że nie mają wpływu na przebieg wydarzeń. Ich bezradność sprawia, że w dłuższej perspektywie tracą chęć do planowania swojej nauki i zaangażowania w nią. Wtedy trzeba pomóc dziecku odkryć jego talenty i mocne strony. A następnie wspierać w ich rozwijaniu. Psychologia pozytywna stworzyła narzędzia do tego, aby pomóc dorosłym i dzieciom odnaleźć ich mocne strony. Ale na początek wystarczy się przyjrzeć temu, co naszym dzieciom przychodzi z łatwością. Może potrafią przewodzić grupie lub są zawsze gotowe do wspierania innych albo są odważne czy kreatywne. Warto pomóc dzieciom dostrzec ich zalety, a potem pokazywać, jak wykorzystywać te „supermoce” w szkole i w życiu.

Anna Jakubowska
Anna Jakubowska
Lektorka, wykładowca, trener umiejętności poznawczych i psychospołecznych. Uczy czeskiego oraz prowadzi warsztaty efektywnej nauki i szczęśliwego życia dla dzieci i dorosłych.

UDOSTĘPNIJ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Newsletter

Nowe wpisy

Domowe metody na zatrucie pokarmowe
Choroby

Domowe metody na zatrucie pokarmowe

Zatruciem pokarmowym określamy zespół objawów ze strony przewodu pokarmowego, które pojawiają się w krótkim czasie po spożyciu skażonej żywności lub napoju. Do patogenów, które mogą wywołać zatrucie należą zarówno

CZYTAJ WIĘCEJ »
dłonie po covid
Ciało

Zniszczone dłonie po pandemii covid-19

Dbanie o higienę to obowiązek nas wszystkich. Po każdej wizycie w toalecie, przyjściu do biura, powrocie do domu, kontakcie z różnymi substancjami należy umyć dłonie wodą i mydłem – to sprawa oczywista. W dobie pandemii

CZYTAJ WIĘCEJ »
Parenting
Anna Jakubowska

Jak rozmawiać z dziećmi na trudne tematy?

Przygotowanie do rozmowy Najpierw należy dobrze się zastanowić, co chciałoby się dziecku przekazać. Wymaga to od rodzica ułożenia sobie w głowie wszystkiego, co pragnie powiedzieć. Trzeba to zrobić dlatego, by uniknąć chaosu i nie przeskakiwać

CZYTAJ WIĘCEJ »
Choroby
mgr farm. Magdalena Habuz-Falińska

Domowe sposoby na zapalenie zatok

Specyficzne jamy ulokowane w okolicy nosowo-czołowej to inaczej zatoki. Fizjologicznie są one wypełnione powietrzem. Do głównych zadań zatok należy produkowanie półpłynnej wydzieliny, która nawilża i oczyszcza wdychane powietrze. Ponieważ są to puste przestrzenie,

CZYTAJ WIĘCEJ »
Ekologia
Aleksandra Marek-Hipner

Biodegradowalny, a co to znaczy?

Na co dzień używamy mnóstwa przedmiotów, ale zapewne niewiele osób zastanawia się, z czego je wykonano i jak robiono. W ferworze codziennych obowiązków trudno się na tym skupiać. Świadomych wyborów można jednak dokonywać

CZYTAJ WIĘCEJ »