Pszczoła lub osa, zanim nas użądli!

Jeśli doszło już do użądlenia, natychmiast przykładamy: okład nasączony wodą wymieszaną z octem lub przekrojoną cebulę lub kostki lodu. Wystarczy kilka prostych zasad by przed kolejnym użądleniem się ochronić.

pszczoła lub osa

Nie ulega wątpliwości, że pszczoły są owadami niezwykle pożytecznymi. Tak jak osy potrafią jednak użądlić. Wystarczy jeden nieostrożny ruch, by doszło do bolesnego ukłucia. Gdy pszczoła użądli, zostawia w ciele człowieka fragment odwłoka z aparatem żądlącym – żądłem i woreczkiem z jadem. Zaraz potem ginie.

W odróżnieniu od pszczoły osa nie zostawia żądła w skórze ofiary. Może więc żądlić wielokrotnie i żyć dalej. Wstrzyknięty jad zawiera szereg enzymów i biologicznie czynnych związków, zwanych aminami, które powodują dotkliwy ból w miejscu ukłucia. Oprócz niego dochodzi do reakcji zapalnej, pojawia się miejscowy obrzęk i zaczerwienienie. Te objawy są normalne i fizjologiczne. Występują u wszystkich użądlonych ludzi, bez względu na wiek.

Alergia na jad pszczół i os

Sprawa wygląda inaczej, gdy owad użądlił osobę uczuloną. Dobrze, gdy jest ona świadoma swoje alergii, bo może odpowiednio zareagować. Warto dodać, że alergia częściej występuje u dorosłych niż u dzieci. Szacuje się, że nawet 7,5 procent Europejczyków może reagować ciężkimi objawami na użądlenie osy lub pszczoły. Oprócz bólu dochodzi zwykle do bardzo rozległej reakcji miejscowej – pokrzywki, obrzęku. Towarzyszą temu objawy ogólne – świąd całego ciała, nudności, bóle brzucha, szum w uszach, duszności, kaszel, znaczne osłabienie związane zwykle ze spadkiem ciśnienia tętniczego. Gdy do użądlenia dojdzie w obrębie twarzy, szyi – wówczas powstaje groźny obrzęk krtani, uniemożliwiający oddychanie.

Najgroźniejszą postacią alergii na jad owadów jest wstrząs anafilaktyczny. Gdy wymienione wyżej objawy są nasilone, dochodzi do spadku ciśnienia (niemożliwego do zmierzenia), utraty przytomności, a nawet do śmierci.

Zwykle osoby uczulone wiedzą o swojej alergii i są pacjentami poradni alergologicznych, gdzie dowiadują się, jak postępować w przypadku użądlenia. Zawsze noszą ze sobą zestaw ratunkowy, w skład którego wchodzą adrenalina w ampułkostrzykawce oraz tabletki sterydowe i antyhistaminowe. Po wzięciu wszystkich leków pacjent i tak powinien jak najszybciej trafić do oddziału ratunkowego lub najbliższego punktu pomocy medycznej.

Odczulanie i zapobieganie

Niektóre osoby uczulone na jad owadów można odczulać. Trwa to zwykle kilka lat, ale daje bardzo dobre efekty. Najpierw jednak potrzebna jest dobra diagnostyka, którą zleca lekarz alergolog. Najlepiej jest jednak unikać użądleń, aby nie narażać się na ich przykre konsekwencje. Wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad (dotyczy nie tylko alergików).

Przede wszystkim nie należy jeść ciastek, słodkich bułek ani pić słodzonych napojów na świeżym powietrzu. Osy i pszczoły lgną do tych produktów i łatwo trafiają w okolicę ust. Nie powinno się pić napojów prosto z ciemnych butelek czy puszek (tam mogą już być owady, których nie zauważyliśmy). Lepiej też nie perfumować się i nie używać pomadek na usta, które wabią błonkoskrzydłe. Takie działania profilaktyczne na pewno zmniejszą ryzyko użądleń i ich niebezpiecznych następstw.

Joanna Tylżanowska-Kisiel
Joanna Tylżanowska-Kisiel
Alergolog, specjalista chorób płuc, pediatra, dyrektor medyczny Adax-Med Centrum Alergii i Astmy w Warszawie.

UDOSTĘPNIJ

Newsletter

Nowe wpisy

wypadanie włosów po przejściu covid
Choroby

Wypadanie włosów po przejściu COVID-19

Problem ten może występować nawet u 1/3 ozdrowieńców. Często włosy wypadają garściami, zostają na szczotce i wszędzie wokół, najczęściej 3-4 miesiące po wyzdrowieniu. Dlatego też czasami ciężko jest skojarzyć ten efekt

CZYTAJ WIĘCEJ »
Maytenus macrocarp
Medycyna naturalna

Chuchuhuasi uzdrawiające drzewo

Na początek kilka zdań zaczerpniętych z EcuRed (hiszpańskojęzyczna, kubańska encyklopedia internetowa). Chuchuhuasi (Maytenus macrocarpa) jest rodzimą rośliną puszczy amazońskiej, rośnie na glebach piaszczystych, gliniastych i należy do rodziny Celastraceae (dławiszowate).

CZYTAJ WIĘCEJ »
zadbaj o swoje granice
Rozwój

Zadbaj o swoje granice

Każdy człowiek ma swoje granice fizyczne, emocjonalne, mentalne, a nawet duchowe. Świadomość swoich granic związana jest z określeniem tego, kim jestem, czego potrzebuję, co lubię, czego nie chcę, na co się zgadzam,

CZYTAJ WIĘCEJ »
jak dbać o oczy latem
Uroda
Dominika Olkowska

Jak dbać o oczy latem

Pierwsza rzecz, jaką trzeba zrobić, to nabycie właściwych okularów przeciwsłonecznych. – Moim zdaniem, po ich zakup należy wybierać się jedynie do sprawdzonych salonów optycznych – mówi Dominika Olkowska.

CZYTAJ WIĘCEJ »
mikrobiom skóry
Ciało
Agnieszka Prokopowicz

Czym jest mikrobiom skóry i jak służy urodzie?

Mikrobiom i bakterie zasiedlające skórę mają na celu chronić człowieka przed smogiem, słońcem, toksycznymi substancjami i zanieczyszczeniami. Należy o nie bezwględnie dbać. Jednocześnie musimy pamiętać, by regularnie złuszczać naskórek i oczyszczać cerę. Robimy

CZYTAJ WIĘCEJ »