Jak naturalnie wspierać leczenie egzemy?

Egzema (atopowe zapalenie skóry) to przewlekła choroba zapalna skóry, w której często występują okresy zaostrzeń i remisji. Wspieranie leczenia egzemy ziołami i suplementami może pomóc złagodzić objawy, takie jak swędzenie, suchość, zaczerwienienie i stan zapalny, jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub dermatologiem przed rozpoczęciem suplementacji.

Przełomowe badania i innowacje w terapii egzemy

• Terapia komórkami macierzystymi

Badanie fazy 1/2 przeprowadzone w 2024 roku wykazało, że infuzje klonalnych mezenchymalnych komórek macierzystych pochodzących z szpiku kostnego mogą znacząco poprawić objawy umiarkowanego do ciężkiego atopowego zapalenia skóry, oferując nowe możliwości terapeutyczne.

• Wpływ spożycia soli na ryzyko egzemy

Analiza danych z UK Biobank opublikowana w czerwcu 2024 roku w “JAMA Dermatology” wykazała, że nadmierne spożycie sodu może zwiększyć ryzyko rozwoju egzemy o 22%. Każdy dodatkowy gram sodu dziennie wiązał się z wyższym ryzykiem wystąpienia i nasilenia objawów choroby.

• Zastosowanie sztucznej inteligencji w diagnostyce egzemy

W kwietniu 2025 roku opublikowano badanie przedstawiające zastosowanie uczenia samonadzorowanego w automatycznym pomiarze nasilenia egzemy na podstawie zdjęć skóry. Nowa metoda przewyższyła tradycyjne modele głębokiego uczenia, oferując dokładniejszą ocenę zmian skórnych.

• Związek egzemy z innymi schorzeniami

Badanie kohortowe opublikowane w Nature Communications w 2024 roku, obejmujące dane od 3,6 miliona pacjentów z egzemą, wykazało powiązania między atopowym zapaleniem skóry a zwiększonym ryzykiem wystąpienia innych schorzeń, takich jak depresja, choroby sercowo-naczyniowe i zaburzenia autoimmunologiczne.

Ratunek wprost z Natury

Naturalne metody leczenia egzemy mogą być bardzo pomocne w łagodzeniu objawów takich jak: swędzenie, suchość, stan zapalny i zaczerwienienie. Ważne jednak, aby pamiętać, że nie zastępują one leczenia farmakologicznego w ciężkich przypadkach, ale mogą być jego uzupełnieniem. Oto najskuteczniejsze naturalne sposoby na egzemę:

•  Naturalne metody zewnętrzne (na skórę):

Olej kokosowy (tłoczony na zimno)

• Działanie: nawilżające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne.
• Stosowanie: smaruj skórę 1–2 razy dziennie.

Żel z aloesu

• Działanie: chłodzące, regenerujące, łagodzi świąd i podrażnienia.
• Stosowanie: świeży żel bez dodatków, 2 razy dziennie.

Maść z nagietka

• Działanie: przeciwzapalne, gojące, przyspiesza regenerację naskórka.
• Stosowanie: miejscowo na zmienioną skórę.

Kąpiele z dodatkiem:

• Płatków owsianych (koloidalny owies): działa łagodząco.
• Kory dębu: działa ściągająco i antyseptycznie.
• Rumianku lub lawendy: zmniejsza stan zapalny.
• Sposób: dodać do letniej kąpieli, moczyć 10–15 minut.

Czytaj też: Nastolatki z AZS borykają się często nie tylko z tą chorobą

Olej z wiesiołka lub ogórecznika

• Działanie: bogaty w GLA (kwas gamma-linolenowy), wspiera nawilżenie skóry.
• Forma: doustnie lub bezpośrednio na skórę.

Nawilżanie i pielęgnacja skóry

• Regularne natłuszczanie: np. olej jojoba, shea, lanolina.
• Unikanie drażniących kosmetyków: bez SLS, parabenów, zapachów.
• Stosowanie emolientów: naturalnych lub dermokosmetyków dla skóry atopowej.
• Naturalne metody wewnętrzne (od środka)

Dieta przeciwzapalna

• Zalecane: ryby morskie, warzywa, owoce jagodowe, orzechy, oliwa z oliwek.
• Unikać: cukru, przetworzonego jedzenia, konserwantów, potencjalnych alergenów (nabiał, gluten, jajka – jeśli są podejrzane).

Probiotyki

• Działanie: wspierają odporność i równowagę mikroflory jelitowej.
• Źródła: kiszonki, kefir, suplementy probiotyczne.

Suplementacja (po konsultacji):

• Witamina D3: reguluje odporność, niedobór często nasila egzemę.
• Kwasy omega-3: zmniejszają stany zapalne skóry.
• Cynk, witamina E, B-complex: wspierają skórę i odporność.

Stres i emocje

Stres to jeden z głównych czynników zaostrzających egzemę. Pomocne metody:

• Medytacja, joga, ćwiczenia oddechowe.
• Zioła adaptogenne: np. ashwagandha, różeniec górski.
• Sen: minimum 7–8 godzin dziennie.

Czego unikać przy egzemie?

• Gorącej wody (zamiast tego – letnie kąpiele).
• Ubrań z wełny i syntetyków (noszenie bawełny).
• Perfumowanych środków piorących.
• Drapania skóry – zamiast tego, chłodne okłady i łagodzące maści.

• Unikaj alergenów pokarmowych (np. nabiał, gluten, jajka – jeśli są podejrzane).
• Dbaj o nawilżenie skóry i unikaj kosmetyków z alkoholem, barwnikami, zapachami.
• Skonsultuj się z dermatologiem, zwłaszcza jeśli egzema jest ciężka lub nie ustępuje.

Zioła wspierające leczenie egzemy

1. Nagietek lekarski (Calendula officinalis)
   • Działanie: przeciwzapalne, gojące, łagodzące.
   • Forma: maści, kremy, okłady.
   • Zastosowanie: miejscowo, na zmienioną skórę.
2. Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla)
   • Działanie: łagodzące, przeciwzapalne, antyseptyczne.
   • Forma: napary do kąpieli, kremy.
   • Uwaga: może wywołać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
3. Pokrzywa (Urtica dioica)
   • Działanie: oczyszczające organizm, działa przeciwzapalnie.
   • Forma: napary, suplementy w kapsułkach.
4. Łopian większy (Arctium lappa)
   • Działanie: oczyszczające, wspomaga wątrobę i nerki.
   • Forma: herbatki, nalewki.
5. Kora dębu (Quercus robur)
   • Działanie: ściągające, łagodzące, przeciwzapalne.
   • Forma: kąpiele lecznicze.
6. Oman wielki (Inula helenium)
   • Działanie: detoksykujące, przeciwbakteryjne.
   • Forma: napary lub nalewki – najlepiej pod kontrolą zielarza.

Suplementy diety wspomagające przy egzemie

1. Kwasy tłuszczowe omega-3 (olej z ryb, olej lniany, olej z ogórecznika)
   • Działanie: przeciwzapalne.
   • Dawkowanie: 1000–3000 mg dziennie EPA/DHA.
   • Źródła: suplementy, ryby morskie, siemię lniane.
2. Witamina D3
   • Działanie: reguluje układ odpornościowy, może zmniejszać objawy egzemy.
   • Dawkowanie: zgodnie z zaleceniem lekarza, zazwyczaj 1000–2000 IU dziennie.
3. Probiotyki
   • Działanie: wspomagają florę jelitową, która ma wpływ na układ odpornościowy.
   • Szczepy: Lactobacillus rhamnosus GG, Bifidobacterium lactis.
   • Forma: kapsułki, jogurty probiotyczne.
4. Witamina E
   • Działanie: antyoksydacyjne, chroni komórki skóry.
   • Forma: kapsułki doustne lub miejscowo jako olejek.
5. Cynk
   • Działanie: wspomaga gojenie ran, działa przeciwzapalnie.
   • Dawkowanie: 15–30 mg dziennie, najlepiej w formie chelatu cynku.
6. Kurkumina (z kurkumy)
   • Działanie: silnie przeciwzapalne.
   • Forma: suplementy (najlepiej z piperyną dla lepszej wchłanialności).

Artykuł o naturalnych sposobach na egzemę i leczenie AZS przeczytasz w numerze majowym magazynu “Natura&Zdrowie” – dostępna wersja elektroniczna

(nk)