Naukowcy stworzyli bakterie, które mogą „zjadać” nowotwory od środka

Badacze z University of Waterloo opracowali innowacyjne rozwiązanie, które w przyszłości może zmienić sposób leczenia nowotworów. Wykorzystali do tego bakterie żyjące naturalnie w środowiskach pozbawionych tlenu, zdolne do kolonizowania wnętrza guzów nowotworowych i niszczenia ich od środka.

Guz jako idealne środowisko dla bakterii

W przypadku wielu guzów litych ich centralna część jest praktycznie pozbawiona tlenu. To właśnie tam tradycyjne metody leczenia, takie jak chemioterapia, często mają ograniczoną skuteczność. Naukowcy zauważyli jednak, że takie warunki są idealne dla bakterii Clostridium sporogenes, które naturalnie rozwijają się wyłącznie w środowisku beztlenowym. Po przedostaniu się do wnętrza guza bakterie zaczynają się namnażać, wykorzystując dostępne składniki odżywcze. W efekcie mogą stopniowo niszczyć tkankę nowotworową od środka.

Inżynieria genetyczna zwiększa skuteczność terapii

Największym wyzwaniem było to, że bakterie ginęły po dotarciu do zewnętrznych części guza, gdzie występują śladowe ilości tlenu. Aby rozwiązać ten problem, badacze wyposażyli je w gen zwiększający tolerancję na tlen. Dodatkowo zastosowali mechanizm tzw. quorum sensing, czyli biologiczny system komunikacji między bakteriami. Dzięki temu gen aktywuje się dopiero wtedy, gdy odpowiednio duża liczba mikroorganizmów zgromadzi się wewnątrz nowotworu. Według autorów projektu takie rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko rozwoju bakterii w zdrowych, dobrze natlenionych tkankach organizmu.

To jeszcze nie terapia dla pacjentów

Choć wyniki badań są obiecujące, technologia znajduje się na etapie przedklinicznym. Naukowcy planują połączenie wszystkich opracowanych modyfikacji genetycznych w jednym szczepie bakterii, a następnie przeprowadzenie testów na rzeczywistych guzach nowotworowych. Dopiero po pomyślnym zakończeniu kolejnych etapów badań możliwe będzie rozpoczęcie prób klinicznych z udziałem ludzi.

Nowa era leczenia raka?

Eksperci podkreślają, że wykorzystanie „żywych leków” w postaci zaprogramowanych bakterii może w przyszłości uzupełnić lub wspierać tradycyjne metody terapii nowotworów. Jeśli dalsze badania potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo rozwiązania, lekarze mogliby otrzymać narzędzie zdolne do atakowania tych obszarów guza, do których obecnie trudno dotrzeć za pomocą standardowych leków.

Źródło: badania zespołu naukowców z University of Waterloo opublikowane i opisane w lutym 2026 roku.