Nowe właściwości zdrowotne kawy

Na temat właściwości prozdrowotnych kawy napisano tomy. Wiadomo, że zawiera antyoksydanty i przede wszystkim kofeinę, poprawia nastrój, koncentrację, pracę układu krążenia i układu nerwowego, podkręca metabolizm. Maximum Academic Press (niezależne wydawnictwo akademickie specjalizujące się w biologii, rolnictwie, ochronie środowiska, medycynie naturalnej) podzieliło się jednak niezwykłą wiadomością – otóż w kawie opisano nieznane dotąd trzy związki (w sumie znaleziono ich sześć, ale trzy w ilościach tak nikłych, że nie sposób póki co ich przebadać), które hamują α-glukozydazę, kluczowy enzym związany z cukrzycą typu 2, odpowiedzialny za rozkładanie węglowodanów w organizmie.

Cukrzyca, na którą na świecie choruje około 600 milionów osób (w samej Polsce mniej więcej 3 miliony, do tego kolejne 5 jest w stanie przedcukrzycowym) leczona jest obecnie w dużej mierze przy zastosowaniu inhibitorów α-glukozydazy (inhibitory to substancje lub czynniki zwalniające, hamujące lub zatrzymujące pewne procesy chemiczne i biologiczne). Tak więc związki z kawy są właśnie takimi inhibitorami tego enzymu. Co więcej, niektóre z nich swą skutecznością przebijają leki przeciwcukrzycowe. Odkrycie zawdzięczamy naukowcom z Instytutu Botaniki Chińskiej Akademii Nauk w Kunming, którzy przebadali palone ziarna kawy arabskiej (Coffea arabica).

Czym są estry diterpenowe?

Badania były żmudne, podzielone na trzy etapy – zakłada się, że każda tak zwana żywność funkcjonalna ma w swym składzie dobroczynne dla zdrowia, ale nieznane nam związki, problem w tym, że często są w małych lub wręcz śladowych ilościach, więc standardowe analizy ich nie wykrywają. W kawie wykryto estry diterpenowe, bardzo aktywne biologicznie, co ustalono na podstawie charakterystycznych wzorców sygnałów protonowych. Roboczo zostały nazwane kawoaldehydami (caffaldehyde) A, B i C, wszystkie są bezbarwnymi oleistymi cieczami, ale mają różną budowę i różny skład – zawierają kolejno kwas palmitynowy, stearynowy i arachidowy. Ich wskaźnik IC50, kluczowy w badaniu leków o działaniu inhibitorów, jest lepszy niż stosowanych dziś farmaceutyków, w tym popularnej akarbozy (Acarbose).

Potrzebne dalsze badania

Wszystko to daje szansę na produkcję żywności funkcjonalnej lub nutraceutyków na bazie kawy, które przynajmniej w części będą mogły wspomóc – a kto wie, może i zastąpić – leczenie farmakologiczne. Oczywiście zaletą kawoaldehydów jest to, że to substancje naturalne, nie obciążające organizmu. Rozpoczęły się już testy związane z oceną bezpieczeństwa i skuteczności nowo odkrytych enzymów w badaniach in vivo. Samo badanie przyniosło jeszcze jeden sukces, mianowicie zespół z Kunming wypracował specjalną procedurę, której będzie można użyć przy badaniach innych żywności funkcjonalnych pod kątem odkrywania nieznanych związków aktywnych biologicznie. Procedury te sprawdzają się nawet przy niskiej zawartości rozpuszczalników, a są zaskakująco precyzyjne.

Jan Matul

https://www.maxapress.com/article/doi/10.48130/bpr-0024-0035

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260110211224.htm