Przejedzenie, niestrawność, infekcje pokarmowe — pozbędziesz się ich domowymi sposobami

Po przejedzeniu często doświadczamy problemów trawiennych — od niestrawności, poprzez zaparcia czy biegunki, aż po infekcje pokarmowe. W celu doraźnego złagodzenia dolegliwości trawiennych można z powodzeniem sięgnąć po naturalne metody. Jeśli jednak objawy są bardzo nasilone lub utrzymują się przez dłuższy czas, wówczas zalecana jest konsultacja z lekarzem.

Jakie dolegliwości żołądkowo-jelitowe mogą pojawić się po przejedzeniu?

Dyspepsja, czyli niestrawność jest definiowana jako zespół objawów zlokalizowanych w nadbrzuszu, obejmujący uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, ból lub ogólny dyskomfort. Z kolei zgaga to specyficzne uczucie pieczenia za mostkiem, wynikające z cofania się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Wzdęcia są często rezultatem zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego oraz nadmiernej fermentacji i produkcji gazów przez mikroflorę jelitową.
Najpoważniejszym zaburzeniem są zakażenia pokarmowe, wywołane spożyciem żywności skażonej patogenami lub ich toksynami. Charakteryzują się nagłym, gwałtownym wystąpieniem objawów: nudności, wymiotów, biegunki, skurczów brzucha i często gorączki oraz dreszczy.

Naturalne metody na niestrawność i wzdęcia

W celu złagodzenia dyskomfortu po obfitym posiłku warto sięgnąć po zioła, które działają na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, relaksując je i ułatwiając wydalanie gazów.
Najskuteczniejszym działaniem wyróżniają się następujące zioła:
mięta pieprzowa, która wykazuje silne działanie, rozkurczające mięśnie gładkie jelit;
rumianek, ceniony za swoje właściwości rozkurczowe oraz zdolność do łagodzenia bólu i stanów zapalnych przewodu pokarmowego;
koper włoski, czyli klasyczny środek wiatropędny, który poprawia przemianę materii i znacząco ułatwia trawienie
szałwia, która działa rozkurczowo, pobudza wydzielanie żółci oraz wykazuje działanie wiatropędne.
Dodatkowo warto sięgnąć po naturalne remedia wspomagające trawienie obfitych, tłustych posiłków. Wymaga to wspomagania pracy wątroby i dróg żółciowych. Pomocne mogą być zioła wspomagające pracę wątroby i stymulujące wydzielanie żółci.
Kłącze kurkumy stymuluje napływ żółci, co jest kluczowe dla efektywnego rozkładu i trawienia tłuszczów z wigilijnego stołu. Dodatkowo kurkuma wykazuje działanie przeciwzapalne w obrębie przewodu pokarmowego.
Inne surowce o działaniu żółciopędnym obejmują korzeń mniszka lekarskiego i korzeń cykorii. Oprócz pobudzania wydzielania żółci rośliny te dostarczają substancji prebiotycznych, wspierając jednocześnie florę jelitową i wątrobę. Optymalne proporcje do przygotowania leczniczego naparu ziołowego to łyżeczka suszu na szklankę wrzątku.

Naturalne wsparcie przy zaparciach i biegunkach

Kompot z suszu to naturalny regulator układu pokarmowego. Suszone owoce, szczególnie śliwki, są bogate w błonnik, pektyny i posiadają właściwości alkalizujące. Błonnik ułatwia procesy trawienne, działa prokinetycznie, regulując perystaltykę jelit i pomagając w zapobieganiu zaparciom i uczuciu ciężkości po przejedzeniu.
Kolejnym skutecznym sposobem na zaparcia jest spożycie naturalnych probiotyków, takich jak kefir oraz kapusta kiszona. Ponadto pomocny może być napar z siemienia lnianego, senesu lub kory kruszyny.
Aby szybko zahamować biegunkę, warto przygotować napar z suszonych owoców borówki czernicy, bogatych w garbniki o działaniu ściągającym. Należy zalać 2-3 łyżki suszu szklaną wrzątku i gotować przez 10 minut, po czym pozostawić do przestygnięcia. Pomocny może być także napar z kory dębu.

Czytaj też: Norowirusy – jak im zapobiegać?

Szybkie sposoby na zgagę

Soda oczyszczona (wodorowęglan sodu) jest prostym i niezawodnym domowym środkiem na zgagę. Mechanizm jej działania polega na neutralizacji nadmiaru kwasu solnego w żołądku. Standardowo rozpuszcza się pół łyżeczki sody oczyszczonej w wodzie. Ale pamiętajmy o umiarze – soda spożywana w nadmiernych ilościach może prowadzić do niepożądanego efektu odbicia, w którym żołądek, reagując na gwałtowny spadek kwasowości, nasila produkcję kwasu solnego, nasilając w dłuższej perspektywie problemy ze zgagą.
W celu szybkiego złagodzenia zgagi można sięgnąć po szklankę mleka czy kilka migdałów, które także neutralizują kwaśną treść żołądkową. Z kolei w celu uszczelnienia dolnego zwieracza przełyku, aby zahamować przedostawanie się treści z żołądka do jamy ustnej, można zastosować suplementy z melatoniną oraz amlą.

Węgiel aktywny — pierwsza pomoc przy zatruciach pokarmowych

Węgiel aktywny jest kluczowym środkiem w przypadku podejrzenia łagodnego zatrucia pokarmowego, dzięki swoim silnym właściwościom wiążącym. Węgiel adsorbuje toksyny, bakterie i zanieczyszczenia. Węgiel aktywny należy przyjmować na pusty żołądek, ponieważ pokarm znacząco zmniejsza zdolność adsorpcyjną węgla, przez co jego skuteczność w wiązaniu toksyn
drastycznie spada.
W przypadku infekcji pokarmowej, która zazwyczaj przebiega z biegunką, priorytetem w leczeniu domowym jest przeciwdziałanie odwodnieniu, które stanowi główne zagrożenie. Wtedy konieczne jest regularne nawadnianie organizmu. Oprócz standardowej ilości płynów przyjmowanych każdego dnia należy wypić dodatkowo około 350-500 ml wody po każdym
epizodzie wymiotów czy biegunki.
Jako domowe wsparcie rehydratacji, można przygotować własne napoje elektrolitowe, na przykład na bazie wody kokosowej lub zielonej herbaty z dodatkiem mięty, imbiru i 1/4 łyżeczki soli.
Przy podejrzeniu infekcji pokarmowej warto stosować lekkostrawną dietę. Jej podstawowe składniki to gotowany ryż, banany, starte gotowane jabłko. Takie produkty zawierają pektyny, wiążą wodę w jelitach, przyczyniając się do zagęszczenia stolca i łagodzenia podrażnienia śluzówki przewodu pokarmowego.
Ale pamiętajmy – leczenie metodami domowymi jest skuteczne wyłącznie w przypadku łagodnych stanów, takich jak przejedzenie i umiarkowana niestrawność. Łagodna niestrawność powinna ustąpić w ciągu 24–48 godzin. Wirusowe zatrucia pokarmowe, choć
uciążliwe, zazwyczaj ustępują spontanicznie w ciągu około 7 dni. Jeżeli objawy utrzymują się, nasilają lub pojawiają się objawy ogólne, np. wysoka gorączka, należy skonsultować się ze specjalistą.

Marek Skoczylas

Bibliografia:
Yao Y, Habib M, Bajwa HF, Qureshi A, Fareed R, Altaf R, Ilyas U, Duan Y, Abbas M. Herbal therapies in gastrointestinal and hepatic disorders: An evidence-based clinical review. Front Pharmacol. 2022 Oct 5;13:962095.
Fifi AC, Axelrod CH, Chakraborty P, Saps M. Herbs and Spices in the Treatment of Functional Gastrointestinal Disorders: A Review of Clinical Trials. Nutrients. 2018 Nov 9;10(11):1715.
Gwee KA, Holtmann G, Tack J, Suzuki H, Liu J, Xiao Y, Chen MH, Hou X, Wu DC, Toh C, LuF, Tang XD. Herbal medicines in functional dyspepsia-Untapped opportunities not without risks. Neurogastroenterol Motil. 2021 Feb;33(2):e14044.