Przewlekłe zmęczenie. Gdzie szukać przyczyny?
Spis treści:
PYTANIE CZYTELNICZKI
Od pół roku jestem stale zmęczona. Wstaję rano bez poczucia odpoczynku, chociaż przesypiam noc. W ciągu dnia brakuje mi energii, trudno mi się skupić, a po pracy nie mam już siły na nic. Czy to zwykłe przemęczenie? Od czego zacząć?
Przewlekłego zmęczenia nie warto zbywać stwierdzeniem, że taki mamy czas. Stres, niedosypianie i nadmiar obowiązków potrafią odebrać energię. Jeżeli jednak odpoczynek nie pomaga, dobrze przyjrzeć się temu szerzej.
Zmęczenie może mieć wiele przyczyn, a czasem kilka nakłada się na siebie. Dlatego jeden preparat na energię zwykle nie rozwiązuje sprawy. Trzeba spokojnie przyjrzeć się kilku obszarom.
Jedzenie i dostępna energia
Na początku warto przyjrzeć się jedzeniu. Zbyt mała kaloryczność diety, niedostateczna ilość białka, nieregularne posiłki i żywność uboga w składniki odżywcze mogą prowadzić do osłabienia. Organizm potrzebuje materiału do budowy mięśni, hormonów i krwinek.
Transport tlenu i niedobory
Czerwone krwinki i hemoglobina przenoszą tlen do tkanek. Do ich prawidłowego powstawania potrzebne są między innymi żelazo, witamina B12 i folian. Niedobory mogą powodować zmęczenie, gorszą koncentrację, zadyszkę lub kołatanie serca. Sama prawidłowa hemoglobina nie zawsze wyklucza wczesny niedobór żelaza.
Przewód pokarmowy i wchłanianie
Można odżywiać się dobrze, a mimo to nie wchłaniać prawidłowo składników z pożywienia. Wzdęcia, biegunki, zaparcia, refluks, choroby jelit czy celiakia mogą z czasem prowadzić do niedoborów. Jeśli towarzyszą zmęczeniu, warto powiedzieć o nich lekarzowi.
Gospodarka cukrowa, tarczyca i inne obszary
Wahania energii, senność po jedzeniu, ochota na słodycze albo rozdrażnienie przy dłuższej przerwie między posiłkami mogą wskazywać na zaburzenia gospodarki glukozowo-insulinowej. Osobno trzeba spojrzeć na tarczycę, która wpływa na metabolizm, koncentrację i samopoczucie.
Zmęczenie może pojawiać się także przy stanie zapalnym, przewlekłej infekcji, zaburzeniach pracy wątroby lub nerek oraz nieprawidłowej gospodarce elektrolitowej. Badania powinno się więc dobierać do objawów i historii zdrowia.
Mitochondria
To w nich komórki wytwarzają większość potrzebnej energii. Ich pracę mogą obciążać niedobory, stan zapalny, brak snu, stres i mała aktywność. Wspieranie mitochondriów zaczyna się od szukania przyczyny zmęczenia, a nie od przypadkowego zestawu preparatów.
Oddech ma znaczenie
Jeśli oddech stale jest przyspieszony, zbyt duży albo odbywa się głównie górną częścią klatki piersiowej, może być mało ekonomiczny. Przy nadmiernym oddychaniu tracimy zbyt dużo dwutlenku węgla. Może to powodować zwężenie naczyń, uczucie duszności, zawroty głowy, napięcie i kołatanie serca. Może też utrudniać sprawne oddawanie tlenu tkankom, nawet gdy jego poziom mierzony na palcu jest prawidłowy.
Osobną kwestią jest oddychanie podczas snu. Chrapanie, oddychanie przez usta, wybudzenia, poranne bóle głowy i brak regeneracji mogą wskazywać na zaburzenia oddechu. W bezdechu sennym ograniczenia przepływu powietrza mogą obniżać natlenienie i zaburzać sen.
Układ nerwowy i przeciążenie
Przewlekły stres, napięcie i obniżony nastrój również pochłaniają energię. Organizm pozostający długo w przeciążeniu może gorzej spać, trawić i regenerować się.
Co warto wziąć pod uwagę?
Jeżeli przewlekłe zmęczenie towarzyszy Pani mimo snu i czasu na regenerację, warto przyjrzeć się następującym obszarom:
- sposobowi odżywiania, kaloryczności diety i ilości białka;
- gospodarce glukozowo-insulinowej;
- pracy tarczycy;
- czerwonym krwinkom oraz niedoborom żelaza, witaminy B12 i folianu;
- przewodowi pokarmowemu i wchłanianiu;
- stanom zapalnym i infekcjom;
- pracy wątroby, nerek i gospodarce elektrolitowej;
- jakości snu, oddychaniu i przeciążeniu układu nerwowego.
Przyczyna może leżeć w jednym z tych obszarów, ale bardzo często kilka czynników nakłada się na siebie.
Jeśli zmęczeniu towarzyszą ból w klatce piersiowej, nasilona duszność, omdlenia, krwawienie, gorączka, szybka utrata masy ciała albo nowe objawy neurologiczne, potrzebny jest pilny kontakt z lekarzem.
Treść ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje diagnozy ani indywidualnej porady medycznej.
Katarzyna Skotarczak
Jest terapeutką i edukatorką zajmującą się naturalnymi metodami wspierania zdrowia oraz świadomą pracą z oddechem. Prowadzi działalność edukacyjną i konsultacyjną, koncentrując się na holistycznym podejściu do organizmu, w którym łączy elementy terapii naturalnych, technik oddechowych oraz profilaktyki zdrowotnej. W swojej pracy podkreśla znaczenie prawidłowego oddychania jako jednego z podstawowych elementów wpływających na samopoczucie, poziom energii oraz funkcjonowanie całego organizmu. Oferowane konsultacje obejmują m.in. ocenę efektywności oddechu oraz indywidualne zalecenia dotyczące ćwiczeń oddechowych.
