Klawiterapia wykorzystuje metalowe gwoździe (z łac. clavus), zaostrzone patyczki lub wałki z metalowymi ćwiekami do stymulacji skóry – regulując pracę układu nerwowego i uruchamiając w ten sposób naturalne procesy samoleczenia organizmu. Czym dokładnie jest ta metoda, w jakich schorzeniach przynosi najlepsze rezultaty i dlaczego współczesna medycyna powinna otwierać się na podejście komplementarne? O tym rozmawiamy z dr. Januszem Kołodziejczykiem – doświadczonym lekarzem rodzinnym, ginekologiem-położnikiem, terapeutą manualnym, hipnoterapeutą oraz akupunkturzystą, a także organizatorem, propagatorem i nauczycielem medycyny zintegrowanej.
Redakcja: Czym tak naprawdę jest klawiterapia i co sprawia, że wywołuje tak silną odpowiedź ze strony naszego ciała?
Dr Janusz Kołodziejczyk: Klawiterapia stanowi sumę wszystkich rodzajów akupunktury i jest integralną częścią refleksologii – nauki o odruchowości. Zastosowanie tej wiedzy w praktyce klinicznej to refleksoterapia. Słowo „refleks” pochodzi z łaciny i oznacza reakcję na bodziec – czyli odruch nerwowy.
Współcześnie wyróżniamy wiele systemów akupunktury: klasyczną chińską akupunkturę korporalną (tzw. makrosystem), mikrosystem aurikuloterapii (oddziaływanie na małżowiny uszne), kranioterapię (stymulację owłosionej skóry głowy), a także stymulację skóry dłoni, stóp czy twarzy – jak wietnamski system Dien Chan. W klawiterapii każdy fizyczny bodziec przyłożony do skóry stymuluje nasz organizm. Aby doszło do odruchu nerwowego, konieczny jest bodziec – może nim być ucisk, światło lasera, odpowiednia temperatura (ciepło lub zimno), bańka czy prąd elektryczny.
Dlaczego to działa?
W skórze znajdują się receptory nerwowe reagujące na bodźce. Kiedy taki receptor zostanie pobudzony, impuls nerwowy biegnie wzdłuż włókien do komórki nerwowej, a następnie do wyspecjalizowanych ośrodków w centralnym układzie nerwowym. Tam dochodzi do ich regulacji w przypadku nad- lub niedoczynności. To stosunkowo proste pod względem technicznym oddziaływanie prowadzi do optymalizacji pracy danego narządu – czyli do powrotu organizmu do stanu równowagi, zwanego homeostazą.
Nazwa metody pochodzi od wykorzystywanego narzędzia – gwoździa, czyli klawika (z łac. clavus). Klawiterapię w latach 70. XX wieku opracował dr Ferdynand Barbasiewicz, polski psycholog. Oprócz klawików w terapii z równym powodzeniem stosuje się patyczki bambusowe czy rolery (gumowe wałki nabijane metalowymi ćwiekami). Zabieg można uzupełnić ogrzewaniem moksą lub zastosowaniem prądu – w zależności od potrzeb pacjenta. Zawsze chodzi jednak o fizyczne podrażnienie skóry bez jej przebijania.
Starożytna akupunktura chińska operuje pojęciem punktów akupunkturowych powiązanych z narządami wewnętrznymi. Z kolei nowożytne, zachodnie mikrosystemy (tzw. homunkulusy) wskazują, że wszystkie struktury w naszym ciele są ze sobą połączone poprzez układ nerwowy. Miejsca na powierzchni ciała poprzez układ nerwowy wykazują bezpośrednią zależność z narządami wewnętrznymi – jest to tzw. zależność dermo-visceralna (skórno-narządowa).
Był Pan uczniem, a obecnie jest Pan kontynuatorem dzieła prof. Zbigniewa Garnuszewskiego…
Współpracowałem z profesorem w Centrum Akupunktury w Warszawie. Byłem członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Akupunktury oraz Redaktorem Naczelnym czasopisma „Akupunktura Polska”, w którym publikowali lekarze z Polski i całego świata. Było to wówczas bardzo wysoko cenione pismo naukowe. Prof. Garnuszewski pełnił funkcję prezydenta na Europę w Światowej Federacji Akupunktury oraz był Konsultantem Krajowym ds. Akupunktury przy Zespole Konsultantów przy Ministrze Zdrowia.
Współczesna medycyna bywa sceptyczna wobec metod holistycznych i komplementarnych. Obecnie oficjalnym leczeniem jest to, co kontraktuje Narodowy Fundusz Zdrowia – akupunktura stosowana jest w ramach NFZ zaledwie w kilku Poradniach Leczenia Bólu. Tymczasem medycyna jest jedna. To, czego lekarze uczą się na uczelniach, stanowi bazę. Jeżeli ktoś jest ciekawy świata, przyrody i nauki, zdobywa dodatkową wiedzę i uczy się różnych metod, aby skuteczniej pomagać pacjentom. Na tym polega komplementarność – na poszerzaniu medycznego warsztatu.
Obecnie pracuję jako lekarz rodzinny (specjalista medycyny rodzinnej). Od takiego specjalisty nie wymaga się pełnego wykorzystania umiejętności, które gromadziłem przez 50 lat praktyki lekarskiej. Mimo to staram się czasem zaproponować pacjentom rozwiązania, które mogą realnie poprawić ich stan zdrowia. Niestety, większość z nich nie zna tych metod, a przekaz medialny uczy raczej lekceważenia takich propozycji.
Jak medycyna akademicka odnosi się do klawiterapii i akupunktury?
Ok. 8 lat temu byłem współzałożycielem Towarzystwa Lekarzy Medycyny Zintegrowanej (www.TLMZ.pl). Naszym celem było łączenie różnych dziedzin medycyny w celu podniesienia skuteczności leczenia. Niestety, obecnie obserwujemy postępującą ideologizację medycyny.
Inicjatywy legislacyjne, takie jak tzw. Lex Szarlatan, przedstawia się jako próbę ochrony pacjentów. Jednak gdy parlamentarzyści wymusili ujawnienie danych dotyczących skarg składanych do Rzecznika Praw Pacjenta na osoby bez wykształcenia medycznego, okazało się, że w ciągu 5 lat odnotowano zaledwie dwie takie skargi. W tym samym czasie (w ciągu 2 lat) wpłynęło ponad 70 tysięcy skarg na lekarzy. To zdumiewająca proporcja, która pokazuje brak logiki w niektórych działaniach legislacyjnych.
Jeśli lekarze potępiają daną metodę bez jej uprzedniego poznania i zniechęcają do niej chorych, wystawia to świadectwo im samym, a nie danej metodzie. Jest to działanie na szkodę pacjenta, pozbawiające go szansy na odzyskanie zdrowia.
Warto przypomnieć, że w 1993 roku dr Barbasiewicz za pomocą klawiterapii doprowadził do wyleczenia pacjenta z pełnoobjawowym AIDS (doktor do dziś posiada dokumentację medyczną tego przypadku). Był to pacjent z Kliniki AIDS w Warszawie, prowadzonej przez prof. Babiuch.
W jakich chorobach klawiterapia znajduje zastosowanie?
Klawiterapia przynosi efekty w terapii wielu trudnych schorzeń, takich jak stwardnienie rozsiane (SM), stwardnienie zanikowe boczne (SLA), choroba Parkinsona czy niedowłady poudarowe. Po prostu wspomagamy w ten sposób proces leczenia całego organizmu.
W krajach Dalekiego Wschodu – w Chinach, Japonii, Korei czy Wietnamie – uważa się, że niedowłady po udarach powinny być niezwłocznie wspierane kranioterapią. Ignorowanie tych doświadczeń zamyka nas na skuteczne rozwiązania.
Klawiterapię stosuje się również pomocniczo przy infekcjach górnych i dolnych dróg oddechowych oraz dróg moczowych. Opracowałem autorską metodę wspomagania leczenia wirusowego zapalenia płuc (w tym COVID-19), zapalenia ucha środkowego, perlaka ucha, zapalenia migdałków podniebiennych czy zapalenia wyrostka robaczkowego. Co ciekawe, migdałki i wyrostek robaczkowy zbudowane są z tej samej tkanki – wyrostek bywa wręcz nazywany „migdałkiem jelitowym”. Jako ginekolog stosowałem również akupunkturę w leczeniu odmiedniczkowego zapalenia nerek u kobiet w ciąży – bez konieczności podawania antybiotyków. Klawiterapia daje też znakomite rezultaty w rekonwalescencji po urazach sportowych oraz przy stymulacji procesów krwiotwórczych w anemii.
Jak klawiterapia ma się do EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych)?
Klawiterapia pozostaje dziedziną niszową, z niewielką liczbą dedykowanych prac badawczych – dostępne są głównie opisy poszczególnych przypadków (kazuistyka), np. dotyczące leczenia AIDS czy stwardnienia rozsianego. Można powiedzieć, że klawiterapia stanowi unikalną modyfikację i rozwinięcie refleksoterapii wywodzącej się z akupunktury.
W latach 80. Polskie Towarzystwo Akupunktury zrzeszało ponad 2500 lekarzy. Prowadziliśmy wówczas liczne badania i wymienialiśmy doświadczenia na konferencjach naukowych m.in. w Chinach, Korei, Wietnamie, Japonii, USA, Francji czy Niemczech. Dziś literatura naukowa potwierdzająca skuteczność refleksoterapii i akupunktury zgodna z wymogami EBM jest niezwykle bogata.
Moim autorskim wkładem w tę dziedzinę było napisanie podręczników z zakresu aurikuloterapii, kranioterapii, historii akupunktury oraz alternatywnego ujęcia skoliozy. Przeprowadziłem unikalne badania opisujące reakcję naczynioruchową, które opublikowałem w czasopismach naukowych i prezentowałem na kongresach medycznych. W moich książkach piśmiennictwo obejmuje setki odnośników do prac badawczych, co daje tej wiedzy solidne podstawy naukowe.
Czy w stanach przewlekłego stresu lub w rekonwalescencji po urazach klawiterapia sprawdzi się jako terapia uzupełniająca?
Zdecydowanie tak. Klawiterapia pozwala przyspieszyć procesy gojenia oraz zredukować dolegliwości bólowe. Warto wspomnieć, że w niektórych chińskich szpitalach około 40% zabiegów operacyjnych przeprowadza się w znieczuleniu akupunkturą.
W stanach przewlekłego stresu klawiterapia wykazuje wysoką skuteczność. Stymulacja odpowiednich stref na skórze, powiązanych układem nerwowym z organami wewnętrznymi, pomaga wyciszać stany zapalne – będące częstym powikłaniem infekcji i urazów. Ponadto zabieg stymuluje wydzielanie endorfin (endogennej morfiny), które działają przeciwbólowo, uspokajająco i poprawiają nastrój. U pacjentów z zaburzeniami lękowymi lub nerwicowymi uwalniane endorfiny pomagają zmniejszyć napięcie, co znacząco ułatwia późniejszą pracę psychoterapeutyczną lub psychoedukacyjną.
W klawiterapii stosuje się tzw. algorytmy postępowania, czyli określoną sekwencję stymulacji stref. Na czym to polega?
Jak w każdej metodzie terapeutycznej, kluczowa jest znajomość prawidłowej kolejności działań, techniki zabiegowej oraz trafny dobór narzędzi. Proces zawsze rozpoczyna się od szczegółowego badania pacjenta i postawienia diagnozy. Dopiero na tej podstawie dobiera się odpowiednie techniki z szerokiego wachlarza możliwości.
Jak wygląda wizyta i sam zabieg?
W przypadku ciężkich schorzeń neurologicznych – takich jak stwardnienie rozsiane, niedowłady poudarowe czy choroba Parkinsona – wymagane jest ogolenie głowy pacjenta. Umożliwia to dokładną obserwację reakcji naczynioruchowej skóry pod wpływem ucisku (np. pojawiania się zaczerwienień). Ciało w bardzo czytelny sposób wskazuje miejsca wymagające stymulacji.
Wskazówką dla terapeuty jest także punktowa wrażliwość na ból. Sam zabieg klawiterapii nie należy do najprzyjemniejszych, jednak jego efektywność bywa zdumiewająca. Oczywiście, jak w każdej terapii, zdarzają się przypadki braku oczekiwanej odpowiedzi organizmu – w swojej praktyce w takich sytuacjach zwracałem pacjentom honorarium.
Ile zabiegów potrzeba, aby uzyskać widoczne efekty?
To kwestia indywidualna. U osób młodych i w pełni sił witalnych pożądane rezultaty można osiągnąć czasami już po trzech zabiegach. Z kolei u pacjentów starszych, przewlekle chorych i z wielochorobowością konieczne bywa przeprowadzenie kilku serii złożonych z 10 zabiegów, aby stopniowo odbudować rezerwy organizmu utracone w przebiegu choroby.
Warto pamiętać, że każda choroba ma swoje przyczyny root-cause. Nie pojawiają się one przypadkowo – najczęściej wynikają z naszych codziennych nawyków: sposobu odżywiania, formy wypoczynku czy stylu reagowania na stres.
Dr Janusz Kołodziejczyk – lekarz z ponad 50-letnim stażem zawodowym, absolwent Wojskowej Akademii Medycznej, specjalista medycyny rodzinnej oraz ginekologii i położnictwa. Ukończył liczne podyplomowe kursy z zakresu akupunktury, terapii manualnej, hipnoterapii, homeopatii, irydologii oraz apiterapii.
W 1985 roku utworzył pierwszy w Polsce profesjonalny ośrodek medycyny naturalnej, zrzeszający ponad 20 specjalistów (lekarzy, psychologów, farmaceutów i zielarzy). W latach 80. organizował i prowadził w Koszalinie ogólnopolskie spotkania naukowo-szkoleniowe „INTEGRACJA”, gromadzące setki lekarzy. Jest autorem licznych prac badawczych, podręczników medycznych (m.in. z zakresu aurikuloterapii i kranioterapii) oraz publikacji popularnonaukowych. Przez lata prowadził autorskie audycje radiowe poświęcone medycynie naturalnej. Uznawany za jednego z pionierów i najbardziej zasłużonych ekspertów refleksoterapii w Polsce. Prywatnie – były płotkarz, obecnie pasjonat hodowli kaktusów.
Nota redakcyjna: Naturazdrowie.com ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady lekarskiej. Redakcja dokłada wszelkich starań, aby publikowane informacje były poprawne merytorycznie, jednakże każda decyzja dotycząca leczenia powinna być skonsultowana z lekarzem. Regulamin serwisu
