Kryzys psychiczny młodych: Czy można zaradzić problemowi w skali krajowej i lokalnej – metody pracy z dziećmi i młodzieżą

Ponad połowa dzieci i nastolatków w Polsce doświadczyła w ostatnim roku problemów ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu Galileo Medical z marca 2026 roku (1). To nie jest już marginalne zjawisko, ale rosnący kryzys społeczny. Depresja, stany lękowe, samookaleczenia i poczucie głębokiej samotności stają się codziennością wielu młodych ludzi. Choć przyczyny są coraz lepiej rozpoznane – od presji edukacyjnej, przez przemoc rówieśniczą, po wpływ mediów społecznościowych – kluczowe pytanie brzmi: czy tę tendencję można jeszcze odwrócić?

Odpowiedź nie jest prosta. Nie istnieje jedno rozwiązanie, które zatrzyma narastającą falę kryzysu. Skuteczna pomoc wymaga działania równocześnie na kilku poziomach – systemowym, edukacyjnym, rodzinnym i terapeutycznym.

Na poziomie państwa konieczne są realne działania prewencyjne. Coraz więcej rodziców dostrzega destrukcyjny wpływ technologii na psychikę dzieci i oczekuje konkretnych regulacji. Ograniczenie uzależniających mechanizmów w mediach społecznościowych, takich jak nieskończone przewijanie treści czy profilowanie behawioralne, może zmniejszyć przebodźcowanie i chroniczne napięcie. Równie istotna jest poprawa dostępności do specjalistów – skrócenie kolejek do psychiatrów dziecięcych i rozwój opieki dziennej. Wczesna interwencja często decyduje o tym, czy kryzys się pogłębi, czy zostanie zatrzymany.

Drugim kluczowym obszarem jest szkoła

To przestrzeń, w której młodzi ludzie spędzają znaczną część dnia, a jednocześnie często pozostają niewidoczni w swoim cierpieniu. Współczesna edukacja powinna obejmować nie tylko wiedzę akademicką, ale również kompetencje emocjonalne. Lekcje dotyczące radzenia sobie ze stresem, rozpoznawania emocji czy higieny cyfrowej nie są dodatkiem – stają się koniecznością. Szczególnie wartościowe okazują się programy wsparcia rówieśniczego. To często kolega lub koleżanka jako pierwsi dostrzegają sygnały kryzysu i mogą pomóc w skierowaniu młodej osoby po profesjonalną pomoc.

Nie sposób mówić o zdrowiu psychicznym dzieci bez uwzględnienia roli rodziny. To właśnie dom może być miejscem bezpieczeństwa albo dodatkowego obciążenia. W praktyce kluczowe okazuje się nie tyle kontrolowanie dziecka, co budowanie z nim relacji opartej na obecności i zrozumieniu. Proste komunikaty, takie jak „widzę, że jest ci trudno” czy „jestem tu dla ciebie”, mają większą wartość niż próby szybkiego rozwiązywania problemów. Równie ważne jest modelowanie zdrowych nawyków – ograniczenie czasu ekranowego, wspólne posiłki czy dbanie o sen wpływają bezpośrednio na regulację emocji.

Terapia poznawczo-behawioralna

Gdy jednak wsparcie środowiskowe okazuje się niewystarczające, konieczna staje się pomoc specjalistyczna. Współczesna psychoterapia młodzieży opiera się na metodach o potwierdzonej skuteczności. Terapia poznawczo-behawioralna pomaga rozpoznawać i zmieniać destrukcyjne schematy myślenia, terapia systemowa angażuje całą rodzinę, a podejścia integratywne pozwalają dotrzeć do emocji, które trudno wyrazić słowami. W wielu przypadkach to właśnie połączenie tych metod daje najlepsze efekty.

Są jednak sytuacje, w których standardowa terapia ambulatoryjna nie wystarcza. Nasilona autoagresja, myśli samobójcze czy poważne zaburzenia odżywiania wymagają intensywnego wsparcia. W takich momentach pomocne okazują się ośrodki całodobowe, takie jak Ośrodek Psychoterapeutyczny Jagiellonka. Zapewniają one bezpieczne środowisko, stałą opiekę i możliwość intensywnej pracy terapeutycznej, często stanowiąc punkt zwrotny w procesie zdrowienia.

Czy można zatrzymać kryzys psychiczny młodego pokolenia? Tak – ale tylko pod warunkiem, że przestaniemy szukać jednego rozwiązania. Potrzebne są równoległe działania: mądre regulacje, uważna szkoła, obecna rodzina i dostępna pomoc specjalistyczna. Najważniejsze jednak pozostaje jedno – żadne dziecko nie powinno mierzyć się ze swoim cierpieniem w samotności.

Żródło:
(1) https://galileomedical.pl/zdrowie-psychiczne/zdrowie-psychiczne-dzieci-i-mlodziezy-w-polsce/

Mgr Karol Kozerski, psychoterapeuta w Całodobowym Ośrodku Psychoterapeutycznym Jagiellonka w Piasecznie. Karol Kozerski wspiera osoby doświadczające depresji, zaburzeń lękowych, trudności relacyjnych, zaburzeń osobowości, zaburzeń odżywiania oraz konsekwencji dorastania w rodzinach z problemem uzależnień. W pracy stawia na uważność, akceptację i budowanie