Tarczyca nie boli… a szkoda!

Narząd niedający objawów choroby usypia czujność i opóźnia podjęcie leczenia. Tymczasem niewielki gruczoł jakim jest tarczyca, odgrywa niebagatelną rolę w ustroju.  Gdy zaczyna szwankować, cierpi cały organizm.

Rola tarczycy

Tarczyca jest jednym z najważniejszych gruczołów w organizmie. Wytwarza niezbędne dla zapewnienia homeostazy hormony: trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę. Substancje te oddziałują na niemal każdy narząd ludzkiego ciała, wpływają na poziom energii i emocje. Niedoczynność tarczycy powoduje ciągłe zmęczenie, apatię, senność, a nawet depresję. Z kolei za duże stężenie T3 i T4 zaburza naturalny rytm okołodobowy sen-czuwanie, sprzyja odczuwaniu niepokoju, lęku i rozdrażnienia.

Objawy chorób tarczycy są wyjątkowo niespecyficzne. Mało kto za pierwszym razem powiąże uczucie znużenia, wahania nastrojów czy wypadanie włosów z dysfunkcją tego gruczołu. Zwłaszcza problemy z regularnością cyklów miesiączkowych, wahania nastroju czy uderzenia gorąca bywają mylone z początkiem menopauzy. Aby wykluczyć lub potwierdzić taką ewentualność, konieczne jest określenie poziomu hormonów we krwi. Nadczynności i niedoczynności tarczycy, choroby Gravesa-Basedowa czy Hashimoto lekceważyć nie wolno. Szybkie rozpoznanie i podjęcie leczenia są niezbędne, by zachować zdrowie i dobre samopoczucie.

Wahania ciężaru ciała

Powodem do niepokoju powinien być wyczuwalny obrzęk w przedniej części szyi. Wole może wiązać się zarówno z nadczynnością, jak i niedoczynnością gruczołu. W skrajnych przypadkach świadczy o obecności nowotworów i guzów rozwijających się wewnątrz tkanki. Zastanowić też powinny wahania ciężaru ciała. Jeżeli mimo braku zmian w diecie i stylu życia człowiek tyje, może to sugerować niedoczynność tarczycy. Nagłe chudnięcie może być natomiast sygnałem nadprodukcji hormonów, czyli nadczynności. Do charakterystycznych objawów choroby zaliczają się wypadanie włosów oraz zmiany temperatury ciała. Niski poziom T3 i T4 wiąże się z odczuciem zimna, natomiast wysoki, z uderzeniami gorąca i nadmiernym poceniem.

Zaburzenia hormonalne i autoagresja

Tarczyca cierpi nie tylko z powodu zaburzonego wydzielania hormonów. Dwie kolejne, często występujące choroby tego gruczołu, to choroba Hashimoto i Gravesa-Basedowa. Ta pierwsza to inaczej przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy – organizm produkuje przeciwciała przeciwko własnemu gruczołowi, co skutkuje spadkiem produkcji T3 i T4. Podłoże drugiej nie jest do końca znane, ale wiadomo, że w tym przypadku również chodzi o dysfunkcję układu immunologicznego, co skutkuje nadprodukcją hormonów.

Podstawą terapii niedoczynności jest uzupełnianie niedoboru hormonów za pomocą leków. Kluczową rolę odgrywa tu indywidualne, bardzo dokładne dobranie dawki. Leczenie nadczynności polega na zmniejszeniu produkcji T3 i T4. Niestety, większość pacjentów jest skazana na zażywanie medykamentów do końca życia.

Właściwa dieta i unikanie stresu

Chory sam może sobie pomóc w ustabilizowaniu poziomu hormonów, co być może pozwoli zmniejszyć dawki przyjmowanych leków. Bardzo istotny jest regularny tryb życia, pozwalający ograniczyć stres odbijający się negatywnie na pracy gruczołu. Ważne też, by jeść, ćwiczyć i spać o podobnych porach. Dobrym pomysłem jest również uwzględnienie w jadłospisie warzyw i owoców bogatych w antyoksydanty, oliwy (źródło niezbędnych, nienasyconych kwasów tłuszczowych) oraz bogatych w selen i jod ryb. Jod jest niezbędnym pierwiastkiem dla tarczycy, służącym do produkcji jej hormonów. Ponieważ nie jest magazynowany w organizmie, musi być stale dostarczany z pokarmami. Na całym świecie niedobór jodu jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy.

Urlop nad morzem

Wskazane jest, by dla zdrowia co roku kilka dni spędzić nad morzem lub chociaż od czasu do czasu relaksować się w grotach solnych i tężniach. Warto wspomnieć także o roli selenu, który odznacza się działaniem antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym i jest niezbędny do utrzymania równowagi hormonalnej w tarczycy. Poza rybami, najwięcej selenu można spotkać w jajach, kaszy gryczanej, kakao i orzechach brazylijskich.

Przeczytaj także: Suplementacja jodem, potrzebna czy szkodliwa?

Osoby cierpiące na choroby tarczycy powinny wyeliminować z diety żywność wysokoprzetworzoną, fast foody, słodycze i słodkie napoje, które rozregulowują metabolizm. Warto ograniczyć spożycie warzyw kapustnych (zaburzają przyswajanie jodu), soi (w nadmiarze obniża wydzielanie T3 i T4) oraz gorczycy i orzeszków ziemnych (powiększają wole). Właściwy styl życia i dieta są niewątpliwie pomocne, ale sukces terapii polega na skrupulatnym przestrzeganiu zaleceń endokrynologa i regularnej kontroli stanu zdrowia. Zaniechanie leczenia może być tragiczne w skutkach – w skrajnych przypadkach grozi śpiączką, spadkiem temperatury i wreszcie wystąpieniem tzw. przełomu tarczycowego, który jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowej hospitalizacji.

mgr farm. Magdalena Habuz-Falińska
mgr farm. Magdalena Habuz-Falińska
Absolwentka Collegium Medicum UJ. Od lat swoją wiedzę wykorzystuje w pracy z pacjentem w aptece. Interesuje się szczególnie medyczną marihuaną i wykorzystaniem nowych technologii w lecznictwie.

UDOSTĘPNIJ

Newsletter

Nowe wpisy

miód manuka
Medycyna naturalna

Fenomen miodu Manuka

W jednym z najpiękniejszych miejsc świata. W stolicy sportów ekstremalnych. W krainie, gdzie wiatr prawdziwie czuć na twarzy. W miejscu niekończących się zielonych pagórków i ośnieżonych górskich szczytów. W zapierającej dech w piersiach nowej

CZYTAJ WIĘCEJ »
dlaczego moje dziecko tyje
Choroby
dr n. med. Anna Lewitt

Dlaczego moje dziecko tyje?

W Europie co piąte dziecko cierpi na nadwagę lub otyłość. Najnowsze badania wykazują, że w Polsce ten problem dotyczy 12-14 procent dzieci. Przyczyn tego zjawiska jest wiele. Zanim jednak je omówię, pokażę,

CZYTAJ WIĘCEJ »
łupież
Pielęgnacja
Dorota Oyrzanowska

Grzyby – przyczyny łupieżu

Przyczyny powstawania łupieżu są różne. Skóra głowy reaguje na wszystkie nieprawidłowości takie jak zmiany odżywiania, hormony czy nawet pory roku. Powstawanie łupieżu może także być spowodowane grzybami. Czym

CZYTAJ WIĘCEJ »
sława festiwal
Ekologia
Dorota Oyrzanowska

Sława – Słowiański Festiwal Wokół Korzeni

Zatańczmy przy świetle księżyca, zaśpiewajmy pieśni naszych przodków, zaczerpnijmy siły z korzeni, sięgając do wnętrza Ziemi. Wydarzenie Facebook: https://fb.me/e/1MGjsAudH O festiwalu Sława Festiwal to wydarzenie powstałe z potrzeby serca, będące odpowiedzią na otaczającą

CZYTAJ WIĘCEJ »