Walka z pleśnią – jakie zioła pomagają ją pokonać?

Nasze osobiste ekosystemy — podobnie jak cały ekosystem planety — nie mogłyby istnieć bez grzybów. To właśnie one odpowiadają za rozkład materii organicznej i utrzymanie równowagi biologicznej w środowisku. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy pleśń zaczyna nadmiernie się rozprzestrzeniać — wówczas może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia.

Czy wiesz, że największym organizmem na Ziemi jest… grzyb?

W Malheur National Forest w stanie Oregon znajduje się gigantyczny opieńek miodowy, którego masa przewyższa łączną wagę ponad 200 płetwali błękitnych. Pleśnie są wyjątkowo odporne — doskonale rozwijają się w ciemnych i wilgotnych miejscach, szczególnie u osób z zaburzoną równowagą mikrobiomu lub osłabionym układem odpornościowym.
Choć wybielacz skutecznie usuwa pleśń z twardych powierzchni, takich jak płytki, może być znacznie mniej efektywny w przypadku materiałów porowatych. Znana biolog środowiskowa Nicole Bijlsma wskazuje, że jedną z najskuteczniejszych metod usuwania pleśni jest tzw. „kanapka HEPA”, polegająca na odkurzeniu powierzchni odkurzaczem z filtrem HEPA, przetarciu jej wilgotną ściereczką z mikrofibry, a następnie ponownym odkurzeniu.
Pleśń bywa trudnym przeciwnikiem, jednak natura oferuje liczne substancje o właściwościach przeciwgrzybiczych — w tym zioła, które od wieków wspierają zdrowie ludzi.

Objawy, które mogą wskazywać na kontakt z pleśnią

Jeśli zauważasz u siebie którykolwiek z poniższych objawów, warto przyjrzeć się zarówno swojemu zdrowiu, jak i otoczeniu:
stopa sportowca
„mgła mózgowa”
ucisk w klatce piersiowej
kaszel
sucha, łuszcząca się skóra
podrażnienie i swędzenie oczu
przewlekłe zmęczenie
wzdęcia
nietolerancje pokarmowe
bóle głowy
zespół jelita drażliwego
podrażnienie gardła
nawracające infekcje
katar
duszność
wysypki skórne
kichanie
pleśniawki
widoczna pleśń w otoczeniu
łzawienie oczu i świszczący oddech

Zapobieganie pleśni jest zdecydowanie łatwiejsze niż jej zwalczanie. Kluczowe znaczenie mają: utrzymywanie suchości pomieszczeń, szybkie usuwanie przecieków, poprawa wentylacji oraz prawidłowy drenaż.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Podczas usuwania pleśni lub stosowania środków przeciwgrzybiczych należy zachować szczególną ostrożność. Unikaj wdychania zarodników, używaj maski ochronnej P2, okularów oraz gumowych rękawic. Zużyte materiały czyszczące należy wyrzucić, a przed zastosowaniem preparatów na skórze zawsze wykonać próbę uczuleniową.
Osoby z alergiami, astmą, obniżoną odpornością, chorobami płuc, kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać samodzielnej walki z pleśnią bez konsultacji ze specjalistą.

Goździk — naturalna broń przeciwgrzybicza

Goździk to jeden z najsilniejszych naturalnych środków o właściwościach przeciwgrzybiczych i przeciwpasożytniczych. Swoją nazwę zawdzięcza łacińskiemu słowu clavus — „gwóźdź”, co trafnie oddaje jego kształt. Bogaty w eugenol olejek goździkowy może pomagać ograniczać rozwój zarodników pleśni oraz drobnoustrojów, w tym gatunków z rodzaju Candida.Już w średniowieczu goździki umieszczano w pomanderach, aby oczyszczać powietrze i chronić się przed chorobami. Do dziś mogą pełnić funkcję naturalnego środka ograniczającego rozwój pleśni — np. zawieszone w szafkach lub stosowane w dyfuzorze.Całe goździki można bezpiecznie dodawać do potraw i naparów. W umiarkowanych ilościach mogą wspierać równowagę mikrobiologiczną organizmu.

Horopito — maoryjski pogromca grzybów

Horopito, nazywane maoryskim drzewem pieprzowym, pochodzi z wilgotnych lasów Nowej Zelandii. Od wieków było wykorzystywane przez Maorysów w leczeniu infekcji skóry, bólu stawów, chorób przenoszonych drogą płciową oraz problemów trawiennych.
Za jego właściwości odpowiada poligodial — związek o silnym działaniu przeciwgrzybiczym. Preparaty z horopito stosuje się m.in. przy grzybicy skóry, paznokci czy pleśniawkach. Roślina dostępna jest w formie kremów, kapsułek, herbat i ekstraktów.
Preparaty doustne nie są zalecane w ciąży, natomiast stosowanie zewnętrzne uznaje się za bezpieczniejsze.

Oregano — górska radość o potężnej mocy

Oregano, znane jako „radość gór”, to nie tylko popularna przyprawa kulinarna, ale również roślina o silnych właściwościach przeciwdrobnoustrojowych. Zawiera karwakrol i tymol — związki, które mogą ograniczać rozwój mikroorganizmów.
Olejek z dzikiego oregano bywa stosowany pomocniczo przy infekcjach skóry i paznokci. Należy go jednak zawsze rozcieńczać przed użyciem. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać terapeutycznych dawek oregano.

Pau d’arco — dar amazońskiej dżungli

Pau d’arco, znane także jako lapacho, to drzewo pochodzące z Amazonii. Jego wewnętrzna kora zawiera związki o właściwościach przeciwgrzybiczych i przeciwzapalnych, które tradycyjnie wykorzystywano przy infekcjach i stanach zapalnych.
Obecnie dostępne jest w formie herbat, kapsułek i ekstraktów. Nie powinno być stosowane przez dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią ani przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.