Czy grozi nam powrót małpiej ospy? Mpox znów w centrum uwagi ekspertów

Wirus mpox (dawniej nazywany małpią ospą) ponownie budzi niepokój epidemiologów. Choć ryzyko dla ogółu społeczeństwa pozostaje obecnie niskie, rosnąca liczba przypadków w Europie oraz pojawienie się bardziej niebezpiecznych wariantów sprawiają, że eksperci apelują o czujność.

Coraz więcej przypadków w Europie

Z najnowszych danych wynika, że w pierwszych tygodniach 2026 roku odnotowano już setki zakażeń w krajach Unii Europejskiej, a wirus pojawia się w nowych ogniskach.
Światowa Organizacja Zdrowia już wcześniej ostrzegała przed wzrostem liczby infekcji nie tylko w Afryce, ale także w Europie i Azji.

Eksperci podkreślają, że globalizacja i intensywne podróże sprzyjają rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych, w tym mpox, który „może pojawiać się w nowych, nieoczywistych miejscach”.

Groźniejszy wariant wirusa

Niepokój budzi również wykrycie bardziej zjadliwego wariantu (tzw. klad I). Niedawno potwierdzono przypadek w Nowym Jorku u osoby wracającej z Europy. Według służb zdrowia przypadki tego typu są na razie sporadyczne, a ryzyko szerokiej transmisji pozostaje ograniczone.

Globalna epidemia nadal trwa

Od 2023 roku świat zmaga się z nową falą epidemii mpox, szczególnie w Afryce, gdzie odnotowano dziesiątki tysięcy przypadków i setki zgonów. WHO uznała sytuację za zagrożenie zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym.

Choć większość zakażeń nadal koncentruje się poza Europą, wirus regularnie pojawia się także na naszym kontynencie – zwykle w związku z podróżami.

Czy jest się czego bać?

Specjaliści uspokajają: dla przeciętnego mieszkańca Europy ryzyko zakażenia pozostaje niskie, a większość przypadków ma ograniczony zasięg. Jednocześnie podkreślają, że sytuacja wymaga monitorowania, zwłaszcza w kontekście nowych wariantów i zwiększonej mobilności ludzi.

Objawy i profilaktyka

Mpox przenosi się głównie przez bliski kontakt fizyczny. Objawy obejmują m.in.:

• gorączkę,
• bóle mięśni,
• charakterystyczną wysypkę skórną.

Dostępne są szczepionki i procedury izolacyjne, które skutecznie ograniczają rozprzestrzenianie się choroby. Leczenie mpox zależy głównie od nasilenia objawów — w większości przypadków choroba ma łagodny przebieg i nie wymaga specjalistycznej terapii.

 Leczenie objawowe (najczęstsze)

U większości osób stosuje się po prostu łagodzenie objawów:

• leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, np. Ibuprofen lub Paracetamol
• odpoczynek i nawodnienie
• dbanie o higienę zmian skórnych (żeby nie doszło do nadkażeń bakteryjnych)

Leczenie przeciwwirusowe (rzadziej)

W cięższych przypadkach (np. u osób z obniżoną odpornością) lekarze mogą zastosować lek przeciwwirusowy – Tecovirimat. To lek stosowany głównie w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą lekarza.

Zgłoś się po pomoc medyczną, jeśli:

• objawy są silne lub szybko się nasilają
• zmiany skórne obejmują oczy, usta lub okolice intymne
• masz obniżoną odporność
• pojawiają się oznaki nadkażenia (ropa, silny ból, wysoka gorączka)

Istnieją szczepionki (pierwotnie przeciw ospie prawdziwej), które chronią także przed mpox i są stosowane u osób z grup ryzyka. Objawów chorobynie leczy się tego samodzielnie „na własną rękę” silnymi lekami — w razie podejrzenia mpox najlepiej skontaktować się z lekarzem, który oceni przebieg choroby i dobierze odpowiednie postępowanie.

Na dziś mpox nie stanowi bezpośredniego zagrożenia epidemicznego dla Polski czy Europy na dużą skalę. Jednak rosnąca liczba przypadków i pojawienie się nowych wariantów oznaczają jedno – wirus nie zniknął i wciąż pozostaje pod ścisłą obserwacją służb zdrowia.