Leczniczy potencjał wanilii

Wanilina, związek występujący w laskach wanilii, ma nie tylko walory zapachowe – może być w najbliższej przyszłości składnikiem leków na infekcje i przewlekłe stany zapalne.

Naukowcy z Laboratorium Biomedycznej Nanoinżynierii uczelni Flinders University z siedzibą w Adeleidzie po dokładnym przebadaniu wanilii odkryli, że składnik z tej przyprawy może w najbliższej przyszłości stać się tanim, naturalnym i zaskakująco skutecznym lekiem w leczeniu przewlekłych ran, infekcji, a także uszkodzeń tkanek. Mowa o wanilinie, a więc związku, który decyduje o niepowtarzalnym zapachu lasek waniliowców.

Walory waniliny

Wanilina jest związkiem zarówno zapachowym, jak i smakowym, naturalnie będącym ciałem stałym o jasnożółtej barwie. To popularny związek używany w przemyśle spożywczym i kosmetycznym, a jako półprodukt również w farmaceutycznym. Naturalnie występuje w laskach wanilii, ale można ją wytwarzać również syntetycznie, przykładowo z olejku goździkowego oraz… ryżu. Do tej pory ceniono wanilinę za jej aromat, ale badania na Flinders University pokazały, że związek reaguje z innymi substancjami w niecodzienny sposób, który można wykorzystać w medycynie. Łączy się zwłaszcza ze środkami używanymi w materiałach do zabezpieczanie ran i ich szybszego leczenia. Wanilina wykazała ponadto właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i antybakteryjne. Jej najbardziej obiecujące zastosowanie dotyczy przewlekłych ran i owrzodzeń, które mogą być trudne do leczenia z powodu ciągnących się stanów zapalnych, zanieczyszczenia bakteryjnego i uszkodzeń wywołanych stresem oksydacyjnym.

Czytaj też: Aromaterapia w praktyce, czyli medycyna naturalna i bogactwo olejków

Wanilina jako łącznik substancji

Najbardziej przydatną z cech waniliny mogą okazać się jej właściwości sieciujące, czyli pozwalające łatwo i bezpiecznie łączyć różne składniki lecznicze w jednym materiale – takie wieloskładnikowe opatrunki czy maści mogłyby być przełomem w tej dziedzinie medycyny. To dałoby szanse na stworzenie między innymi materiałów transportujących leki (na przykład związki hydrofobowe, które łatwo rozpuszczają się w wodzie i trudno dostarczyć je w odpowiednie leczone miejsce) lub wspomagające na wielu płaszczyznach naprawę tkanek. Skąd naukowcy wzięli pomysł na tego rodzaju badanie? Otóż zaciekawiło ich to, że wanilina w produktach spożywczych tak dobrze łączy się z innymi składnikami. To przecież jeden z najpowszechniej stosowanych związków smakowych w światowym systemie żywnościowym, ceniony za właściwości sensoryczne, stabilność chemiczną i długą historię bezpieczeństwa (pamiętać należy mimo wszystko, że wanilina może u osób wrażliwych lub użyta w dużych ilościach podrażnić skórę i doprowadzić do zmian pigmentacyjnych). Testy pokazały, że wanilina może oddziaływać z reaktywnymi formami tlenu, błonami komórkowymi i matrycami polimerowymi, ma więc wszelkie predyspozycje, aby stać się elementem medycyny przyszłości. Tym bardziej że jest ogólnodostępna, a jej syntetyczną formę stosunkowo łatwo pozyskać. Naukowcy przewidują, że wanilina stanie się składnikiem zaawansowanych opatrunków na rany, środków do leczenia owrzodzeń, ukierunkowanych systemów dostarczania leków oraz terapii wspomagających regenerację tkanek.

Badania nad waniliną na Flinders University to kontynuacja badań nad leczniczym potencjałem przypraw i środków powszechnie wykorzystywanych w kuchni. Na początku bieżącego roku udowodniono tam na przykład, że powłoka medyczna na bazie olejku miętowego – stworzona w skali nano – chroni przed różnego rodzaju infekcjami i stanami zapalnymi jednocześnie będąc zupełnie neutralną dla ludzkiej skóry. Jak widać w kuchennej szafce mogą kryć się produkty o niezwykłym potencjale.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42543076

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378517326007118?via%3Dihub#ak005