Smartfonowy kark” staje się chorobą naszych czasów. Radiolog z Łodzi: „Coraz młodsi pacjenci skarżą się na ból szyi i drętwienie rąk”

Jeszcze kilka lat temu przewlekłe bóle szyi, karku i drętwienie kończyn kojarzyły się głównie z osobami pracującymi fizycznie lub seniorami. Dziś z podobnymi dolegliwościami coraz częściej zgłaszają się trzydziesto- i czterdziestolatkowie, a nawet nastolatki. Lekarze mówią o zjawisku „smartfonowego karku” – konsekwencji wielu godzin spędzanych z głową pochyloną nad telefonem, tabletem czy laptopem.

Współczesny styl życia sprawił, że przeciętny mieszkaniec miasta spędza każdego dnia wiele godzin przed ekranem komputera lub smartfona. Praca zdalna, media społecznościowe, nauka online i rozrywka cyfrowa powodują, że kręgosłup szyjny niemal przez cały dzień pozostaje w nienaturalnym ułożeniu. Efekty lekarze obserwują coraz częściej w swoich gabinetach.
– Jeszcze kilkanaście lat temu większość pacjentów z przewlekłymi zmianami w odcinku szyjnym kręgosłupa miała ponad pięćdziesiąt lat. Dzisiaj coraz częściej są to osoby po trzydziestce, a nawet młodsi pacjenci. Widzimy wyraźnie, że zmienia się styl życia, a wraz z nim zmieniają się również problemy zdrowotne – mówi lek. Artur Kusak, szef zespołu radiologów Centrów Medycznych Medyceusz w Łodzi.

Kilogramy, których nie czujemy
Specjaliści zwracają uwagę, że głowa dorosłego człowieka waży średnio od 4 do 6 kilogramów. W pozycji wyprostowanej kręgosłup radzi sobie z takim obciążeniem bez większego problemu. Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy przez wiele godzin pochylamy głowę nad ekranem telefonu. Przy znacznym pochyleniu obciążenie działające na odcinek szyjny może być nawet kilkukrotnie większe niż w prawidłowej pozycji.
– Nasz kręgosłup został zaprojektowany do ruchu, a nie do wielogodzinnego pozostawania w jednej pozycji. Problemem nie jest samo korzystanie ze smartfona, ale czas, jaki z nim spędzamy, oraz sposób, w jaki to robimy. Kilka godzin dziennie z głową pochyloną nad ekranem powoduje przewlekłe przeciążenie mięśni, więzadeł i stawów szyi – wyjaśnia lek. Artur Kusak.

Ból karku to dopiero początek
Pierwszym sygnałem ostrzegawczym zazwyczaj jest uczucie napięcia mięśni karku. Z czasem mogą pojawić się:
bóle promieniujące do barków, ograniczenie ruchomości szyi, bóle głowy, mrowienie lub drętwienie palców,
osłabienie siły w rękach, zawroty głowy.
– Pacjenci często mówią, że rano wszystko jest w porządku, ale po całym dniu pracy przy komputerze lub korzystania z telefonu zaczyna boleć kark, pojawia się uczucie sztywności, a czasami także drętwienie dłoni. To sygnał, którego nie warto ignorować – podkreśla specjalista.

Problem dotyczy również dzieci
Lekarze alarmują, że zjawisko coraz częściej obserwowane jest także u najmłodszych. Po wakacjach dzieci wracają do szkoły, ale nadal spędzają wiele godzin przed ekranami – odrabiają lekcje na komputerach, korzystają z telefonów i grają w gry.
– Organizm dziecka jest w fazie intensywnego rozwoju. Długotrwałe utrzymywanie nieprawidłowej postawy może prowadzić do przeciążeń, które z czasem utrwalają się i wpływają na funkcjonowanie całego układu ruchu. Dlatego tak ważne jest wyrabianie prawidłowych nawyków już od najmłodszych lat – mówi lek. Artur Kusak.

Kiedy potrzebna jest diagnostyka?
Większość dolegliwości ma charakter przeciążeniowy i ustępuje po zmianie codziennych nawyków, odpoczynku czy fizjoterapii. Są jednak sytuacje, w których lekarz może zdecydować o pogłębionej diagnostyce obrazowej.
– Jeżeli ból utrzymuje się przez wiele tygodni, nasila się mimo leczenia, pojawia się drętwienie kończyn, osłabienie siły mięśniowej albo zaburzenia czucia, konieczna jest konsultacja lekarska. W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zlecić wykonanie rezonansu magnetycznego odcinka szyjnego kręgosłupa, który pozwala bardzo dokładnie ocenić krążki międzykręgowe, rdzeń kręgowy oraz struktury nerwowe – wyjaśnia radiolog.

Rezonans pokazuje więcej niż zdjęcie RTG
Eksperci przypominają, że rezonans magnetyczny i zdjęcie rentgenowskie to dwa różne badania. RTG dobrze obrazuje struktury kostne, natomiast rezonans pozwala ocenić również tkanki miękkie, krążki międzykręgowe, rdzeń kręgowy czy korzenie nerwowe.
– To właśnie dlatego rezonans jest jednym z podstawowych badań wykorzystywanych przy podejrzeniu przepukliny krążka międzykręgowego, ucisku na korzenie nerwowe czy zmian zwyrodnieniowych powodujących objawy neurologiczne. O wykonaniu badania zawsze decyduje jednak lekarz prowadzący na podstawie objawów pacjenta – zaznacza lek. Artur Kusak.

Najlepsze leczenie? Profilaktyka
Zdaniem specjalistów większości problemów można skutecznie zapobiegać. Nie wymaga to kosztownego sprzętu ani specjalistycznych ćwiczeń.
– Najważniejsze jest regularne zmienianie pozycji ciała. Warto robić krótkie przerwy podczas pracy przy komputerze, unosić telefon na wysokość wzroku zamiast pochylać głowę oraz zadbać o codzienną aktywność fizyczną. Kręgosłup bardzo lubi ruch – zdecydowanie bardziej niż wielogodzinne siedzenie – podkreśla lek. Artur Kusak.
Lekarze zwracają uwagę, że po zakończeniu wakacji wiele osób gwałtownie wraca do wielogodzinnej pracy biurowej i nauki. To właśnie wtedy liczba dolegliwości związanych z odcinkiem szyjnym wyraźnie rośnie.

Nie ignoruj pierwszych objawów
Specjaliści apelują, aby nie przyzwyczajać się do bólu. Przewlekłe napięcie karku, nawracające bóle głowy czy drętwienie rąk nie są naturalnym elementem pracy przy komputerze.
– Im wcześniej pacjent zgłosi się do lekarza, tym większa szansa, że uda się zatrzymać rozwój zmian i uniknąć bardziej zaawansowanego leczenia. W wielu przypadkach odpowiednia rehabilitacja, zmiana ergonomii pracy i właściwa diagnostyka pozwalają znacząco poprawić komfort życia – podsumowuje lek. Artur Kusak, szef zespołu radiologów Centrów Medycznych Medyceusz w Łodzi.

7 prostych zasad dla zdrowego karku:
– trzymaj telefon na wysokości oczu,
– rób 5-minutową przerwę co godzinę pracy,
– zmieniaj pozycję ciała jak najczęściej,
– zadbaj o ergonomiczne stanowisko pracy,
– codziennie wykonuj kilka prostych ćwiczeń rozciągających szyję i barki,
– ogranicz wielogodzinne korzystanie z telefonu po pracy,
– jeśli ból utrzymuje się, promieniuje do rąk lub towarzyszy mu drętwienie – zgłoś się do lekarza.

lek. Artur Kusak, szef zespołu radiologów Centrów Medycznych Medyceusz w Łodzi.